به گزارش اکو تحلیل سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرد که حملونقل دریایی با سهم ۷۳ درصدی، همچنان اصلیترین روش جابهجایی کالاهای صادراتی کشور است. در مقابل، حملونقل ریلی، جادهای و هوایی هر یک با توجه به نوع کالا، سهم مشخصی در صادرات غیرنفتی دارند.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی سازمان توسعه تجارت، سیدعلی امامی، مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی این سازمان، با اشاره به وضعیت لجستیک کشور گفت:
«در حوزه حملونقل و صادرات، چهار بخش اصلی شامل حملونقل دریایی، جادهای، ریلی و هوایی نقشآفرین هستند که هر یک با چالشها و ظرفیتهای خاص خود مواجهاند.»
سهم ۷۳ درصدی حملونقل دریایی در صادرات
امامی با بیان اینکه حدود ۷۳ درصد صادرات کشور از طریق دریا انجام میشود، افزود:
«بخش عمده جابهجایی کالاهای صادراتی از مسیر دریایی صورت میگیرد و سایر شیوههای حملونقل سهم کمتری در این حوزه دارند.»
حمل هوایی؛ ویژه کالاهای با ارزش بالا
وی با پرداختن به حملونقل هوایی تصریح کرد:
«این بخش بیشتر برای صادرات کالاهای کمحجم اما با ارزش بالا از جمله محصولات دارویی، خاویار و سایر کالاهای ویژه مورد استفاده قرار میگیرد.»
نقش جاده در صادرات محصولات کشاورزی و دریایی برای پتروشیمی
امامی گفت:
«بخش قابل توجهی از صادرات میوه، ترهبار و خشکبار از طریق جاده انجام میشود. در مقابل، صادرات محصولات پتروشیمی و معدنی بیشتر از مسیر دریایی صورت میگیرد.»
حمل ریلی؛ رو به رشد اما با چالشهای زیرساختی
این مقام مسئول درباره حملونقل ریلی بیان داشت:
«راهآهن در گذشته نیز در تجارت کشور حضور داشت، اما در سالهای اخیر نقش آن پررنگتر شده است. بخش عمده حمل ریلی به محصولات معدنی از جمله مس، روی و کنسانتره اختصاص دارد.»
او مهمترین چالشهای حملونقل ریلی را چنین برشمرد:
-
کمبود زیرساختها
-
فرسودگی خطوط ریلی
-
کمبود لکوموتیو و واگن
-
هزینههای بالای حمل
-
محدودیتهای ناشی از تفاهمنامههای بینالمللی
معطلی در جادهها؛ کاهش رقابتپذیری صادرکنندگان
امامی درباره مشکلات حملونقل جادهای اظهار داشت:
«معطلیهای طولانی، افزایش هزینهها و زمان حمل کالا از مهمترین موانع این بخش است که در نهایت هزینه صادرات را افزایش داده و قدرت رقابتپذیری صادرکنندگان ایرانی را کاهش میدهد.»
رانندهمحوری به جای شرکتمحوری؛ ساختاری سنتی
مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران، رانندهمحور بودن نظام حملونقل به جای شرکتمحور بودن را یکی از چالشهای اصلی حملونقل جادهای دانست و افزود:
«در گرجستان، فرآیندها بهصورت الکترونیکی انجام میشود و تبادل اسناد بدون معطلی صورت میگیرد.»
راهکارها: هوشمندسازی و اسناد الکترونیکی
وی تأکید کرد:
«بدون تردید توسعه اسناد الکترونیکی، یکپارچهسازی دادهها میان دستگاههای مرتبط، ارتقای سامانههای گمرکی و حرکت به سمت هوشمندسازی فرآیندهای حملونقل میتواند نقش مهمی در کاهش هزینهها، افزایش سرعت صادرات و ارتقای جایگاه ایران در تجارت بینالمللی ایفا کند.»
Saturday, 6 June , 2026