اکو تحلیل- بازگشت جریان آب به زاینده‌رود که از یکشنبه دهم خرداد ۱۴۰۵ به‌صورت رسمی اعلام شده برای اصفهان فقط یک خبر نیست. این اتفاق، مثل روشن شدن چراغی است که سال‌ها زیر غبارِ انتظار پنهان مانده بود.

به گزارش اکو تحلیل– وقتی آب دوباره در بستر جاری می‌شود، شهر هم ناخودآگاه به یاد می‌آورد که زاینده‌رود چه نقشی در تعریف زندگی شهری داشته؛ از قاب‌های عکاسی و قدم‌زدن‌های آشنا تا پیوند ناگسستنیِ گردشگری با مکان‌هایی که سال‌هاست نام‌شان در ذهن مسافران حک شده؛ مثل سی‌وسه‌پل و خواجو. اما مسئله اصلی اینجاست: جاری شدن آب، پایان مسیر نیست؛ شروع یک آزمون است. اصفهان می‌تواند از این فرصت، یک جهش واقعی در اقتصاد و نشاط اجتماعی بسازد یا اگر مدیریت نشود، حتی ممکن است فقط به یک موج کوتاه از هیجان تبدیل شود.

آب که برگردد، گردشگری هم راه می‌افتد ولی نه خودبه‌خود

در نگاه اقتصادی، جریان آب یعنی چیزی که گردشگر با چشم می‌بیند، حس می‌کند و برایش برنامه می‌چیند. وقتی زاینده‌رود جان می‌گیرد:

  • محورهای تاریخیِ اطراف آن دوباره کارکرد تجربه پیدا می‌کنند؛ نه صرفاً بازدید.
  • تقاضا برای خدمات پیرامونی زیاد می‌شود: از حمل‌ونقل و تور گرفته تا رستوران‌ها، کافه‌ها، فروش صنایع دستی و خدمات شهری کوچک.
  • برنامه سفرهای کوتاه‌مدت شکل تازه‌ای پیدا می‌کند؛ خیلی‌ها به خاطر یک تصویر یا روایت، می‌آیند و بعد، اگر فضا درست مدیریت شود، می‌مانند. با این حال، یک نکته کلیدی وجود دارد: رونق فقط با آب رخ نمی‌دهد؛ با آمادگی رخ می‌دهد. شهری که آماده پذیرایی باشد، از همان روزهای اول هم ماندن را می‌سازد و هم تکرار را.

مردم اصفهان؛ بازیگر اصلیِ ماجرا

زاینده‌رود دوباره جاری می‌شود، اما این پرسش جدی است که مردم اصفهان تا چه حد آماده‌اند این فرصت را به شکل سالم و پایدار نگه دارند؟ در واقع، پذیرش اجتماعی یعنی مجموعه‌ای از رفتارها:

  • احترام به نظم شهری و حفظ پاکیزگی فضاهای عمومی
  • پرهیز از رفتارهایی که به چهره تاریخی و ایمنی مسیرها لطمه بزند
  • همکاری با کسب‌وکارهای محلی و حمایت از شکل‌های درست عرضه و خدمات
  • تبدیل حضور روزمره مردم به الگوی قابل‌اعتماد برای گردشگران (تا تجربه آنان از اصفهان، از چند ساعت فراتر برود) وقتی مردم با حفظ شأن شهر استقبال کنند، گردشگر هم احساس امنیت و کیفیت می‌گیرد. آن وقت است که زاینده‌رود تبدیل به یک (محرک اقتصادی) می‌شود، نه یک صحنه گذرا.

مسئولان هم باید فراتر از باز کردن آب آماده باشند

اینکه جریان آب برقرار شود، بخشی از کار است. بخش مهم‌تر، مدیریت تجربه شهری است؛ تجربه‌ای که هم برای شهروندان و هم برای مهمانان ساخته می‌شود. مسئولان باید هم‌زمان با بازگشایی جریان، این موارد را جدی بگیرند:

  • آماده‌سازی زیرساخت‌های شهری برای حضور جمعیت (مسیرها، دسترسی‌ها، نظم رفت‌وآمد)
  • تامین امکانات حداقلی اما مؤثر برای رفاه و امنیت
  • برنامه‌ریزی برای کاهش ازدحام و جلوگیری از آسیب‌های احتمالی به فضای بستر رود و پیرامون آن
  • هماهنگی اطلاع‌رسانی شفاف برای مدیریت انتظارات گردشگران و جلوگیری از سردرگمی در نهایت، اگر مدیریت تجربه به اندازه خودِ آب جدی گرفته نشود، ممکن است فرصت طلایی به نتیجه‌ای کمتر از آنچه می‌توانست برسد ختم شود.

زاینده‌رود؛ وقتی دوباره معنا پیدا می‌کند

زاینده‌رود در تاریخ اصفهان صرفاً یک رود نیست؛ یک حافظه شهری است. وقتی آب جاری می‌شود، شهر به گذشته نزدیک می‌شود؛ اما این نزدیکی، باید به آینده وصل شود. آینده یعنی رونقی که چند روزه نباشد، بلکه به شکل آرام اما پیوسته در ذهن کسب‌وها بماند: اصفهان، مقصدی که دوباره زنده است. حیات برمی‌گردد، اما نگهداری آن، هنرِ مدیریت و رفتار اجتماعی است. این بار زاینده‌رود فقط قرار نیست دیده شود؛ قرار است اثر بگذارد در اقتصاد، در نشاط و در تصویر اصفهان.

  • نویسنده : محمد حسین بهادران