به گزارش اکو تحلیل سید حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی ایران (اوپکس)، از موفقیت در صادرات ۸۰ میلیون بشکه نفت خام در پی اجرای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد خبر داد. این گشایش که با کاهش محاصره دریایی و رفع نسبی محدودیت‌ها همراه شد، نه تنها به تخلیه تانکرها و جلوگیری از آسیب‌های ساختاری به مخازن نفت انجامید، بلکه توجیه اقتصادی استراتژی «نگهداری نفت روی آب» را نیز به اثبات رساند.

۸۰ میلیون بشکه نفت؛ رکورد صادرات در ۲۶ روز

بر اساس داده‌های شرکت ردیابی نفتکش‌ها (TankerTrackers.com)، ایران در فاصله ۱۸ ژوئن تا ۱۳ ژوئیه (۲۸ خرداد تا ۲۲ تیر) که محاصره دریایی برداشته شده بود، بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی به ارزش بیش از ۶ میلیارد دلار به بازارهای جهانی صادر کرد. این حجم عظیم از صادرات، حاصل تخلیه ذخایر شناوری بود که در طول ماه‌های محاصره روی نفتکش‌ها انباشته شده بودند.

ذخیره‌سازی روی آب؛ استراتژی که به داد صنعت نفت رسید

حسینی با اشاره به خطرات ناشی از تداوم مسدود بودن چاه‌های نفت، اظهار داشت: اگر روند بسته ماندن چاه‌ها ادامه می‌یافت، امکان صدمات جبران‌ناپذیر به مخازن و کاهش توان تولید در آینده وجود داشت. با این حال، استراتژی نگهداری نفت روی آب (Floating Storage) با ظرفیت ۵۰ تا ۱۵۰ میلیون بشکه، در شرایط بحرانی به عنوان یک ابزار راهبردی عمل کرد.

بر اساس گزارش‌ها، ذخیره شناور نفت ایران در اواخر آوریل به اوج ۱۹۰ میلیون بشکه رسیده بود که با رفع نسبی محاصره، این حجم به شدت کاهش یافت و در پایان ژوئن به ۲۴.۴۵ میلیون بشکه در جنوب شرق آسیا رسید.

گشایش دریایی و بهبود تولید نفت

کاهش محاصره دریایی که از اواسط ژوئن آغاز شد، تاثیر مستقیمی بر بهبود وضعیت صادرات نفت ایران داشت. این گشایش‌ها نه تنها امکان فروش نفت را فراهم کرد، بلکه باعث شد تانکرها تخلیه شده و فضای کافی برای ازسرگیری تولید نفت ایجاد شود.

بر اساس گزارش‌های اوپک، تولید نفت ایران در ژوئن ۲۰۲۶ با افزایش ۱۵۵ هزار بشکه‌ای به ۲ میلیون و ۴۴۱ هزار بشکه در روز رسیده و ایران همچنان جایگاه دومین تولیدکننده بزرگ اوپک را حفظ کرده است.

قیمت نفت و ریسک‌های ژئوپلیتیکی

حسینی با اشاره به شرایط فعلی بازار گفت: ممکن است به دلیل عرضه حجم بالای نفت، بازار در کوتاه‌مدت دچار اشباع شده و روند فروش با تاخیر مواجه شود، اما نکته کلیدی، بهره‌گیری از این تجربه است.

وی افزود: همان‌طور که شاهد بودیم، با انتشار اخباری مبنی بر احتمال بروز مجدد تنش در تنگه هرمز، قیمت نفت به ۸۷ دلار افزایش یافت؛ سود حاصل از این افزایش قیمت، بدون شک بیش از هزینه‌های نگهداری نفت روی نفتکش‌هاست. قیمت نفت برنت در این بازه زمانی با افزایش قابل‌توجهی همراه شد و در برخی مقاطع به بالای ۸۵ دلار رسید.

چشم‌انداز بازار؛ عدم اطمینان همچنان پابرجاست

حسینی با توجه به عدم اطمینان بازار از تداوم باز بودن تنگه هرمز و رفع دائمی محدودیت‌ها، پیش‌بینی کرد که تقاضا برای محموله‌های نفتی ایران همچنان وجود دارد و روند فروش و ذخیره‌سازی نفت با قوت ادامه یابد.

با وجود صادرات قابل‌توجه، حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران همچنان در تانکرها باقی مانده و بیش از ۶۰ میلیون بشکه ظرفیت ذخیره‌سازی شناور در محدوده محاصره دریایی موجود است. این موضوع نشان می‌دهد که با وجود گشایش‌های موقت، چالش‌های ساختاری صنعت نفت ایران همچنان پابرجاست و هرگونه تنش مجدد می‌تواند مسیر صادرات را با اختلال جدی مواجه کند.

جدول خلاصه وضعیت صادرات نفت ایران پس از توافق اسلام‌آباد