به گزارش اکو تحلیل هفته منتهی به ۲۶ تیر ۱۴۰۵ برابر با ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، یکی از پرماجراترین هفته‌های سال برای بازارهای کالایی بود. تشدید درگیری‌های نظامی میان ایران و آمریکا، که به ششمین شب متوالی حملات گسترده آمریکا به تأسیسات ایران و پاسخ موشکی تهران به پایگاه‌های آمریکا در سراسر خاورمیانه انجامید، بازار انرژی را به مسیر صعودی پرسرعت بازگرداند. در مقابل، طلا و سایر فلزات گران‌بها که معمولاً پناهگاه امن سرمایه‌گذاران در بحران‌ها محسوب می‌شوند، این بار تحت فشار تقویت دلار و افزایش انتظارات تورمی، هفته‌ای نزولی را پشت سر گذاشتند و سنگین‌ترین افت هفتگی خود از اوایل ژوئن را ثبت کردند.

نفت؛ جهش ۱۶ درصدی در سایه تشدید تنش‌های نظامی

بازار نفت خام در هفته مورد بررسی، یکی از قوی‌ترین رشدهای هفتگی خود از ماه آوریل (فروردین) را تجربه کرد. بهای نفت برنت از ۷۶.۰۱ دلار در ابتدای هفته به ۸۸.۱۰ دلار در پایان هفته رسید و جهشی ۱۵.۹ درصدی را به ثبت رساند. نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با رشد ۱۵.۵ درصدی از ۷۱.۴۱ دلار به ۸۲.۴۷ دلار صعود کرد.

محرک‌های اصلی رشد قیمت نفت:

۱. تشدید حملات نظامی آمریکا و ایران: آمریکا در طول هفته، حملات گسترده‌ای را علیه تأسیسات ساحلی، پدافند هوایی، زیرساخت‌های نظامی و دریایی ایران انجام داد. در مقابل، ایران با حملات موشکی و پهپادی به پایگاه‌های آمریکا در کویت، بحرین، اردن و قطر پاسخ داد. تنش‌ها به‌حدی گسترش یافت که برای نخستین بار از زمان آتش‌بس، آمریکا دو موج بزرگ حملات هوایی را در یک روز به ایران انجام داد.

۲. اختلال جدی در تردد تنگه هرمز: تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز به شدت کاهش یافت. بر اساس گزارش کپلر، ترانزیت تأییدشده نفت خام و میعانات گازی از این آبراه، ۶۲ درصد کاهش یافته و به ۴.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. در یک روز خاص، تنها ۶ نفتکش با سیستم شناسایی خودکار روشن از تنگه عبور کردند، در حالی که میانگین روزانه هفته قبل ۲۵ فروند بود.

۳. تهدید بسته شدن دریای سرخ: ایران به حوثی‌های یمن دستور داده است که در صورت حمله آمریکا به زیرساخت‌های انرژی ایران، آماده بستن تنگه باب‌المندب باشند. این تهدید، ریسک اختلال در مسیر دوم انرژی جهان را نیز به بازار افزوده است.

۴. کاهش ذخایر نفت آمریکا: گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) از کاهش ۱.۷ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت خام حکایت داشت که هرچند کمتر از پیش‌بینی ۲.۶ میلیون بشکه‌ای تحلیلگران بود، اما نشان از ادامه Tightness در بازار داشت. ذخایر منطقه کاشینگ نیز زیر ۲۰ میلیون بشکه باقی ماند که نزدیک به حداقل سطح عملیاتی است.

طلا؛ سقوط ۳ درصدی در سایه دلار قوی و نگرانی از نرخ بهره

برخلاف نفت، بازار فلزات گران‌بها هفته‌ای نزولی را تجربه کرد. قیمت هر اونس طلا از ۴,۱۱۳.۷۰ دلار در ابتدای هفته به ۴,۰۲۳ دلار در پایان هفته رسید و با افت حدود ۲.۲ درصدی، سنگین‌ترین کاهش هفتگی خود از اوایل ژوئن را ثبت کرد. در روز پنجشنبه، طلا حتی به زیر سطح ۴,۰۰۰ دلار سقوط کرد و به ۳,۹۶۹ دلار رسید.

دلایل کاهش قیمت طلا:

۱. تقویت شاخص دلار: تنش‌های ژئوپلیتیکی و افزایش قیمت انرژی، تقاضا برای دلار به عنوان پناهگاه امن را افزایش داد. شاخص دلار به‌عنوان دومین روز متوالی تقویت شد. بازگشت دلار به محدوده ۱۰۰.۸۶، خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر کرد.

۲. افزایش انتظارات تورمی و نرخ بهره: جهش ۱۶ درصدی قیمت نفت، نگرانی‌ها از افزایش تورم جهانی را تشدید کرد. این موضوع، انتظارات برای تداوم سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو را تقویت کرد. معامله‌گران اکنون احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را حدود ۵۳.۳ درصد برآورد می‌کنند. حتی معاون رئیس فدرال رزرو نیز اعلام کرده است در صورت عدم بهبود تورم، برای افزایش نرخ بهره آمادگی دارد.

۳. بازدهی بالای اوراق قرضه: هم‌زمان با افزایش انتظارات نرخ بهره، بازدهی اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا افزایش یافت. این موضوع هزینه فرصت نگهداری طلا (که سود یا بهره‌ای ندارد) را افزایش داده و جذابیت آن را کاهش داده است.

واگرایی تاریخی در بازارهای کالایی

هفته منتهی به ۲۶ تیر، نمونه‌ای کلاسیک از پیچیدگی بازارهای مالی در شرایط بحران‌های ژئوپلیتیکی بود. در حالی که نفت به دلیل تهدید مستقیم عرضه، جهشی تاریخی را تجربه کرد، طلا که معمولاً در چنین شرایطی پناهگاه امن محسوب می‌شود، به دلیل نگرانی از تداوم نرخ‌های بهره بالا و تقویت دلار، با افت مواجه شد.

چشم‌انداز پیش‌رو: با توجه به تداوم حملات متقابل و نزدیک شدن به انقضای آتش‌بس ۶۰ روزه در ۱۶ آگوست (۲۵ مرداد)، ریسک اختلال در عرضه انرژی همچنان بالاست. تحلیلگران ریستاد انرژی پیش‌بینی می‌کنند که توافق «محدود و حفظ‌کننده وجهه» بین دو کشور همچنان محتمل‌ترین سناریو است، اما این سناریو به‌طور قابل‌توجهی ناپایدارتر شده است. در چنین شرایطی، نوسانات شدید در بازار نفت و طلا تا روشن شدن تکلیف مذاکرات، ادامه‌دار خواهد بود.