به گزارش اکو تحلیل اخترشناسان سرانجام پس از بیش از یک دهه جستجو، موفق به کشف یک سیاره فراخورشیدی کمنور و گریزان شدند که در مدار یک ستاره جوان قرار دارد. این سیاره که با نام «بتا پیکتوریس دی» (Beta Pictoris d) شناخته می‌شود، کمنورترین سیاره‌ای است که تاکنون به‌طور مستقیم از زمین تصویربرداری شده است.

کشفی هم‌زمان توسط دو تیم مستقل

در یک چرخش غیرمنتظره، دو تیم تحقیقاتی مستقل در فاصله چند روز از یکدیگر، این سیاره گازی سرد را در اواخر سال گذشته با استفاده از تلسکوپ‌های متفاوت رصد کردند.

• تیم اول به رهبری دانشمندان اسکاتلندی و آلمانی، با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ (Very Large Telescope) رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی، این سیاره را شناسایی کردند و سپس با بررسی داده‌های آرشیوی، مدار آن را تأیید نمودند.

• تیم دوم به رهبری دانشگاه کالیفرنیا در سن دیگو، با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا، تنها با دو بار رصد موفق به کشف آن شدند.

هر دو تیم یافته‌های خود را در مجله «فیزیکال ریویو لترز» (Astrophysical Journal Letters) منتشر کردند.

سیاره‌ای که ۱۱ سال در سایه پنهان بود

این سیاره که در مدار ستاره «بتا پیکتوریس» (Beta Pictoris) قرار دارد، سال‌ها در میان داده‌های نجومی پنهان مانده بود؛ چراکه نور آن تحت‌الشعاع درخشش بسیار بیشتر ستاره مادر و دو سیاره همراه آن قرار گرفته بود.

مارکوس بونسه از رصدخانه جنوبی اروپا، یکی از رهبران تیم اول، در این باره گفت: «این واقعاً یک بازی قایم‌موشک ۱۱ ساله بود.»

مشخصات سیاره؛ جوان‌تر، بزرگ‌تر و سردتر از منظومه شمسی

پنجره‌ای به آغاز شکل‌گیری منظومه‌های سیاره‌ای

سیاره تازه‌کشف‌شده در یک منظومه ستاره‌ای بسیار جوان به دنیا آمده که تنها ۲۰ میلیون سال سن دارد. به گفته آیدان گیبز از دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو، رهبر تیم دوم، این سیاره احتمالاً به مشتری در دوران جوانی شباهت دارد.

وی در ایمیلی افزود: «سیارات غول‌پیکر شکل گرفته‌اند، اما سیارات کوچک‌تر و سنگی ممکن است همچنان در حال شکل‌گیری باشند. منظومه بتا پیکتوریس احتمالاً بهترین نمای ما از یک منظومه سیاره‌ای است که تازه شکل گرفته و هنوز در حال تثبیت شدن است.»

اهمیت این کشف برای ستاره‌شناسی

از میان بیش از ۶,۰۰۰ سیاره فراخورشیدی تأییدشده تاکنون، کمتر از ۱۰۰ مورد به‌طور مستقیم تصویربرداری شده‌اند. بیشتر سیارات فراخورشیدی از طریق روش «گذر» (Transit) کشف می‌شوند که در آن سیاره از مقابل ستاره خود عبور کرده و نور آن را به‌طور موقت کاهش می‌دهد.

بن ساتلیف از دانشگاه ادینبورگ، یکی از پژوهشگران این پروژه، در ایمیلی گفت: «ما اکنون تصویری از این سیاره ساخته‌ایم و بسیار هیجان‌زده‌ایم که ببینیم چه چیزهای بیشتری درباره آن می‌توان آموخت.»