به گزارش اکو تحلیل روزنامه انگلیسی «گاردین» در گزارشی نوشت: قیمت نفت از زمان آغاز جنگ در آخر فوریه، به‌طور پیوسته افزایش یافته و این هفته قیمت نفت خام از بشکه ای ۱۱۰ دلار عبور کرده است. بخشی از افزایش قیمت سوخت به این دلیل است که ایران کنترل دسترسی به تنگه هرمز را در اختیار دارد؛ آبراهه ای باریک میان خلیج فارس و دریای عمان که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند.

کریستوفر تانگ، استاد مدرسه عالی مدیریت جان ای. اندرسون UCLA متخصص در حوزه مدیریت زنجیره تامین جهانی، گفت: روزهای خوب گذشته دیگر تمام شده است. هم اکنون می‌بینیم که قیمت بنزین افزایشی شده اما این تنها بخشی از ماجراست. همه چیز گران‌تر خواهد شد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در سخنرانی چهارشنبه هفته گذشته خود گفت که «آمریکا بنزین فراوانی دارد» و به مردم این کشور اطمینان داد که واشنگتن به انتقال نفت از طریق این تنگه حیاتی وابسته نیست. وی مدعی شد که «ما اکنون کاملا مستقل از خاورمیانه هستیم. با این حال برای کمک آنجا هستیم. مجبور نیستیم آنجا باشیم. به نفت آنها نیازی نداریم.»

با این حال، به گفته سامانتا گراس، مدیر ابتکار انرژی و امنیت در اندیشکده بروکینگز، «در این اظهارات، این نکته که نفت یک کالای جهانی است که در سطح بین‌المللی معامله می‌شود، مغفول مانده است؛ با اینکه آمریکا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت و گاز در جهان محسوب می شود، همچنان به واردات از کشورهای دیگر وابسته است. بنابراین، ما همان قیمت‌های بالایی را خواهیم پرداخت که بازار جهانی می‌پردازد.»

به نوشته گاردین، با توجه به اینکه ایران با انتقال نفت از تنگه هرمز را مسدود یا عوارض سنگینی تا سقف ۲ میلیون دلار دریافت می‌کند، نفتکش‌ها ناچارند یا مسیرهای طولانی‌تری را طی برگزینند یا هزینه بالاتری بپردازند؛ موضوعی که در هر صورت باعث افزایش هزینه‌های لجستیکی می‌شود.

در نتیجه، بزرگ‌ترین شرکت خرده‌فروشی جهان از همین حالا تحت فشار قرار گرفته است. شرکت آمازون پنجشنبه هفته گذشته اعلام کرد که ۳.۵ درصد هزینه اضافی برای فروشندگان شخص ثالث اعمال خواهد کرد که از اواخر این ماه به مرحله اجرا درخواهد آمد. شرکت‌های حمل‌ونقل از جمله یوپی اس/UPS و فِدکس/ FedEx نیز نرخ‌های خود را افزایش داده و بیش از ۲۵ درصد هزینه سوخت اضافه کرده‌اند. اداره پست ایالات متحده نیز هشت درصد هزینه اضافی وضع کرده که از ۲۷ آوریل(هفتم اردیبهشت) اجرا خواهد شد.

قیمت‌ها بالا که بروند، به‌ندرت پایین می آیند

کشورها طی چند هفته گذشته توانسته‌اند به ذخایر استراتژیک نفت خود متوسل شوند، اما به گفته دیوید بیِری، اقتصاددان دانشگاه ویرجینیا تک، «با نیاز به پر کردن مجدد این ذخایر، قیمت‌ها دوباره افزایش پیدا خواهند کرد.»

وی اضافه کرد: آنچه اکنون مشاهده می کنیم، این است که این ذخایر کاهش یافته اند و باید دوباره با نفتی که قیمت بالایی دارد جایگزین شوند.

به باور وی، «از این منظر ما تازه در ابتدای مسیر افزایش قیمت‌ها هستیم. نفت تنها برای بنزین و سوخت هواپیما مهم نیست، بلکه بخش حیاتی فرآیند تولید مواد شیمیایی برای محصولاتی مانند داروها و کودهای شیمیایی است. این موضوع هزینه کالاهای ضروری شامل داروهای نسخه‌ای و مواد غذایی را تحت الشعاع قرار می دهد.»

کریستوفر وُلف، استاد اقتصاد کشاورزی در دانشگاه کُرنِل، می گوید که همگام با نفت، قیمت گازوئیل نیز افزایش می‌یابد؛ سوختی که در مزارع کاربرد دارد و یکی از هزینه‌های اصلی است. این امر به گران‌تر شدن هزینه کِشت محصولات و پرورش دام منجر خواهد شد.

گذچه احتمالا مدتی طول بکشد تا این شوک‌ها به فروشگاه‌های مواد غذایی برسند، اما برخی از آنها به احتمال بالا بلافاصله قیمت‌ها را افزایش دهند.

ولف افزود: «بسیاری از خرده‌فروشان و تولیدکنندگان با رویکردی بر پایه پیش‌بینی منطقی عمل می‌کنند؛ بدان معنا که اگر ببینیم چنین اتفاقی در راه است، قیمت‌ها را از قبل افزایش می‌دهیم تا شوک آنی ایجاد نشود.»

ترامپ به تازگی مدعی شد که انتظار دارد آمریکا طی دو تا سه هفته از ایران خارج شود، اما در سخنرانی چهارشنبه شب خود جزئیات بیشتری ارائه نداد. با این حال، به باور کارشناسان حتی پایان سریع جنگ نیز الزاما باعث کاهش قیمت‌ها نخواهد شد.

تنگه هرمز از دیرباز یکی از نقاط آسیب‌پذیر در زنجیره تامین نفت جهانی شناخته شده است. حالا که ایران تمایل خود را برای اعمال کنترل بر این شاهراه حیاتی نشان داده است، فارغ از زمان پایان احتمالی درگیری، هزینه دادوستد و کسب‌وکارها افزایش یافته است..

راوی رامامورتی، استاد استراتژی کسب‌وکار بین‌الملل در دانشگاه نورث‌ایسترن/ Northeastern University واقع در ماساچوست گفت که «مخاطرات سیاسی در قیمت‌گذاری نفت، تا مدتی با ما همراه خواهد بود، چون هرگز نمی‌توان حدس زد که چه زمانی ممکن است دوباره شعله‌ور شود. این یک اثر پایدار خواهد بود.» به عبارت دیگر، «وقتی قیمت‌ها بالا می‌روند، به‌ندرت دوباره کاهش می‌یابند.»