چین در مسیر تبدیل شدن از بزرگترین آلوده‌کننده جهان به یک ابرقدرت انرژی پاک، گام‌های بلندی برداشته است. سهم زغال سنگ در تولید برق این کشور از ۸۰ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۵۵ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته و سهم انرژی‌های خورشیدی و بادی به ۲۰ درصد رسیده است . چین با نصب بیش از یک میلیون مگاوات تأسیسات برق خورشیدی، رکوردی دو برابر مجموع ظرفیت اروپا و آمریکا ثبت کرده و هزینه تولید برق خورشیدی به ۰.۱۳ یوان در هر کیلووات-ساعت کاهش یافته است . برای تثبیت این انقلاب، چین ۵۵۰ میلیارد دلار برای مدرن‌سازی شبکه برق خود سرمایه‌گذاری کرده است .ص

به گزارش اکو تحلیل-کشوری که تا سال ۲۰۰۰ میلادی، ۸۰ درصد برق خود را با سوزاندن زغال سنگ تأمین می‌کرد، حالا در آستانه یک تحول تاریخی قرار گرفته است. سهم زغال سنگ در سبد انرژی چین به ۵۵ درصد کاهش یافته و انرژی‌های خورشیدی و بادی، ۲۰ درصد از برق این کشور را تولید می‌کنند .

چین در سال ۲۰۰۶ به عنوان بزرگترین آلوده‌کننده هوا شناخته شد، اما حالا در مسیر تبدیل شدن به یک ابرقدرت انرژی پاک قرار دارد. از کوه‌های فلات تبت، جایی که نور خورشید درخشان‌تر از هر جای دیگری می‌تابد، تا سواحل شینگدائو، انبوهی از پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی، چهره این کشور را دگرگون کرده‌اند.

یک میلیون مگاوات؛ رکوردی بی‌نظیر

چین اولین کشوری است که بیش از یک میلیون مگاوات تأسیسات برق خورشیدی نصب کرده است. این رقم دو برابر مجموع ظرفیت خورشیدی اروپا و آمریکاست و می‌تواند کل نیاز برق اتحادیه اروپا را تأمین کند . در سال ۲۰۲۵، سهم انرژی خورشیدی و بادی از تولید برق چین به ۲۲ درصد رسید که به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین جهانی ۱۷ درصد است. در همین سال، این کشور ۳۱۵ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی و ۱۱۹ گیگاوات ظرفیت جدید بادی به شبکه خود اضافه کرد.

نکته شگفت‌انگیز این است که در سال ۲۰۲۵، چین معادل کل تولید برق سالانه آلمان را به شبکه خود اضافه کرد و تقریباً تمام این افزایش از انرژی خورشیدی و بادی تأمین شد . به عبارت دیگر، چین در یک سال، یک شبکه برق به اندازه کل آلمان ساخته است.

با این حال، این رشد بی‌سابقه با چالش‌هایی نیز همراه است. در سال ۲۰۲۵، برای اولین بار از سال ۲۰۱۵، تولید برق از زغال سنگ به طور مطلق کاهش یافت (۷۱ تراوات-ساعت). اما در اوایل ۲۰۲۶، مدیریت نامناسب شبکه باعث شد که برای تأمین تقاضا، مجبور به سوزاندن زغال سنگ بیشتری شوند و در عین حال، تولید انرژی‌های تجدیدپذیر را نیز محدود کنند .

سرمایه‌گذاری ۵۵۰ میلیارد دلاری برای مدرن‌سازی شبکه

مهم‌ترین مانع بر سر راه این انقلاب سبز، شبکه انتقال برق است. هجوم بی‌سابقه انرژی‌های تجدیدپذیر، شبکه را با مشکل جذب مواجه کرده و نرخ «کاهش تولید» (curtailment) را افزایش داده است. در اوایل ۲۰۲۶، این نرخ برای انرژی خورشیدی به ۹.۲ درصد و برای انرژی بادی به ۸.۵ درصد رسید.

برنامه «پانزدهمین برنامه پنج ساله» چین (۲۰۲۶-۲۰۳۰) برای حل این مشکل، ۵۵۰ میلیارد دلار برای مدرن‌سازی شبکه، توسعه خطوط انتقال ولتاژ فوق‌بالا و انتقال انرژی پاک از استان‌های غربی به شهرهای پرتقاضای شرقی اختصاص داده است . این سرمایه‌گذاری عظیم، تقاضای قابل توجهی برای فلزات صنعتی مانند مس و آلومینیوم ایجاد می‌کند که در ساخت زیرساخت‌های برق استفاده می‌شوند .

قدرت اقتصادی انقلاب سبز

فراتر از اعداد و ارقام فنی، انقلاب سبز چین یک تحول اقتصادی تمام‌عرضه است. هزینه تولید انرژی خورشیدی و بادی در چین به شدت کاهش یافته است. در سال ۲۰۲۵، هزینه تولید برق خورشیدی به حدود ۰.۱۳۱ تا ۰.۲۴۴ یوان در هر کیلووات-ساعت رسیده که آن را به یکی از ارزان‌ترین منابع انرژی در جهان تبدیل کرده است . این کاهش هزینه، انرژی پاک را به یک انتخاب اقتصادی هوشمندانه تبدیل کرده، نه فقط یک تصمیم زیست‌محیطی.

چین همچنین به بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده فناوری‌های انرژی پاک در جهان تبدیل شده است. پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی، باتری‌ها و خودروهای برقی ساخت چین، بازارهای جهانی را در اختیار گرفته‌اند . در سال ۲۰۲۶، خودروهای برقی جدید بیش از ۶۰ درصد از بازار خودروهای جدید چین را به خود اختصاص داده‌اند و صادرات خودروهای الکتریکی چین ۶۸.۷ درصد افزایش یافته است .

جمع‌بندی:

چین در حال تغییر یک صنعت نیست؛ دارد یک تمدن انرژی را بازتعریف می‌کند. روزی روزگاری دودکش‌های زغال‌سنگ، نماد پیشرفت این کشور بودند. حالا توربین‌های بادی در بیابان‌ها و پنل‌های خورشیدی روی پشت بام‌ها، روایتگر داستان جدید چین هستند؛ داستانی که در آن، اقتصاد، انرژی و محیط زیست در یک راستا حرکت می‌کنند.

  • نویسنده : محمد حسین بهادران
  • منبع خبر : نشریه «د ویک»