اکو تحلیل-گلدمن ساکس هشدار داده است که دولت ترکیه احتمالاً اجازه می‌دهد ارزش لیر با سرعت بیشتری در برابر دلار کاهش یابد. لیر ترکیه در ۱۵ سال گذشته حدود ۹۷ درصد ارزش خود را از دست داده است. این در حالی است که ترکیه تحریم‌های گسترده‌ای مانند ایران نداشته و این سقوط، نتیجه‌ی سال‌ها سیاست‌گذاری اشتباه بوده است.

به گزارش اکو تحلیل نگاهی به نمودار قیمت لیر ترکیه در برابر دلار، یک سقوطِ آزادِ ۱۵ ساله را نشان می‌دهد. خطی که از حدود ۰.۲۵ دلار به ازای هر لیر در سال ۲۰۱۱، حالا به زیر ۰.۰۲ دلار رسیده است. یعنی هر لیر ترکیه، امروز فقط ۲ سنت ارزش دارد. این یعنی ۹۷ درصد کاهش ارزش در یک دهه و نیم.

رفع تحریم به تنهایی کافی نیست؛ اصلاحات ساختاری وقت می‌خواهد ؛ درس‌های لیر برای ریال
گلدمن ساکس حالا هشدار داده که این سقوط، تازه تمام نشده است. دولت ترکیه احتمالاً اجازه خواهد داد لیر با سرعت بیشتری از قبل، در برابر دلار سقوط کند. دلیلش هم روشن است: کنترل فشارهای اقتصادی و حفظ ذخایر ارزی. وقتی دولت‌ها اجازه می‌دهند نرخ ارز آزادتر حرکت کند، معمولاً نتیجه‌اش تضعیف بیشتر پول ملی است.

اما نکته‌ای که اینجا وجود دارد، یک درسِ بزرگ برای اقتصاد ایران است. ترکیه در ۱۵ سال گذشته، نه تحریم‌های گسترده‌ای مثل ایران داشته و نه از نظر تجارت خارجی محدود بوده. با این حال، به خاطر سال‌ها سیاست‌گذاری اشتباه، لیر ۹۷ درصد ارزشش را از دست داده است. بدون تحریم، بدون جنگ، فقط با یک سری تصمیماتِ اقتصادیِ غلط.

حالا این سوال پیش می‌آید که اگر کشوری مثل ترکیه با وجود دسترسی آزاد به بازارهای جهانی، این‌چنین سقوط کرده است، وضعیت ایران با وجود تحریم‌ها، چطور خواهد بود؟ آیا رفع تحریم‌ها به تنهایی می‌تواند جلوی سقوط ریال را بگیرد؟

واقعیت این است که اصلاح اقتصاد، فقط با توافق یا رفع تحریم اتفاق نمی‌افتد. به سیاست‌گذاری درست، اصلاحات ساختاری و زمان نیاز دارد. حتی در خوش‌بینانه‌ترین حالت، چنین اصلاحاتی معمولاً ۵ تا ۱۰ سال زمان می‌برد تا اثر واقعی خود را نشان دهد. لیر ترکیه در ۱۵ سال، ۹۷ درصد سقوط کرد؛ آیا ریال هم قرار است همین مسیر را طی کند یا از تجربه‌ی همسایه‌ی غربی خود درس خواهد گرفت؟