به گزارش اکوتحلیل؛ اگر اولینبار است عبارت «تپه اینترنت» را میشنوید شاید برایتان جالب باشد که این عبارت از کجا آمده. در بعضی از روستاهای ایران، تپهای کنار روستاست که اتفاقا تنها جایی است که اینترنت کیفیتی حداقلی دارد.
جوانهایی که کار اینترنتی دارند، میروند روی این تپه مینشینند تا برای دقایقی در روز کارهای اینترنتیشان را انجام دهند و این اصطلاح «تپه اینترنت» به صورت همزمان در نقاط مختلف ایران برای این پدیده ابداع شده! از بالای همین تپهها، با همین اینترنتی که گاهی نیست و گاهی به سختی هست، افرادی تلاش کردهاند صدای نظر و اعتراضشان را به گوش مرکز برسانند. در این متن بهطور مشخص به کنشگری آنلاین مرتبط با روستاها میپردازیم. دو دلیل اهمیت این کنشگری و دو مانع برای تحقق آن را بیان کرده و در پایان از چگونگی حمایت از این صدای کمشدت ولی مهم خواهیم گفت.
چرا کنشگری آنلاین برای روستاها مهم است؟!
«دور» افتاده شدن: در سیستمی که مرکز اهمیت بسیار زیادی در همه فرآیندهای اجرایی و تصمیمگیری دارد، جایی که از مرکز دور است، تبدیل به یک منطقه دور افتاده میشود. جایی که صدایش به مرکز نمیرسد و همان مرکزی که صدایش را نشنیده برایش تعیین تکلیف میکند.
قوانینی که در زمان تصویب و با نگاه مرکزگرا بسیار معقول و درست به نظر میرسد وقتی پایشان به روستا میرسد و در مختصات فضایی و اجتماعی روستا قرار میگیرند به چیز دیگری تبدیل میشوند. نه تنها در هنگام تصویب این قوانین، قانونگذار روستا را نمیبیند، بلکه تبعات اجرای این قوانین هم به چشم مجریان مرکزنشین نخواهد آمد. در چنین شرایطی، کنشگری با بُعد بالا، به نحوی که صدای آن به مرکز برسد، اهمیت پیدا میکند. کنشگری آنلاین به دلیل بُرد بالا، در چنین سیستمی از اهمیت بالایی برخوردار است.
ندیدن مسائل از چشم مردم:
دوگانه دیگری که باید در اهمیت کنشگری آنلاین برای روستا گفت، دوگانه مردم- متخصصین است. بسیاری تصمیمات از دید متخصصین، اموری صحیح است، اما از دید مردمی که از آن متاثر هستند، سنجههای دیگری وجود دارد که صحت آن را زیر سوال میبرد. جدا شدن یک روستا از یک شهرستان جدا و ملحق شدن به شهرستان دیگر حتما از نظر تخصصی توجیه مناسبی دارد، اما ممکن است مردم روستا از نظر نزدیکی فرهنگی و اجتماعی برایشان تفاوت فاحشی بین دو شهرستان وجود داشته باشد و به این تغییر راضی نباشند، اسم یک روستا که تغییر داده میشود تا خوشآواتر باشد ممکن است یک تاریخ و تعلق خاطر با خودش داشته باشد که مردم روستا مایل به تغییر آن نباشند، منطقه آزادی که برای رونق اقتصادی کشور تشکیل میشود و تبعاتش برای روستای کوچکی که در کنار این منطقه آزاد از آن متاثر میشود در نگاه متخصصین نادیده گرفته میشود.
در چنین شرایطی مردم باید ابزاری داشتهباشند که بگویند ما چطور موضوعات را تجربه میکنیم و چه سنجهای برای صحیح بودن یا نبودن یک اتفاق داریم. در این شرایط اینکه یک متخصص به سطح این جوامع محلی برود ،کافی نیست. مهم است که کسانی که متخصص نیستند بتوانند صدای خود را به گوش دیگران برسانند. در این حالت نیاز به یک ابزار رایج و آسان برای چنین کنشگریای است، ابزاری که در دست همین مردم معمولی باشد. کنشگری آنلاین آن چیزی است که با همهگیر شدن تلفنهای همراه پاسخ خوبی به این نیاز است.
موانع کنشگری آنلاین در روستاها چیست؟
نبود اینترنت مناسب:
ناگفته پیداست که اینترنت یکی از ارکان اصلی کنشگری آنلاین است، جالب توجه این است که همین اینترنت مهمترین مطالبه کنشگران روستایی است. به عبارتی این صدا از کنشگران روستایی شنیده میشود: «اول اینترنت بدهید تا کنشگری آنلاین کنیم».
نگرانی از مورد برخورد واقع شدن و گاهی واقعا مورد برخورد واقع شدن: شاید بسیاری از شما، اصطلاح کنشگری از زیر لحاف را به عنوان کنایهای برای بزدلانه بودن کنشگری اینترنتی شنیده باشید، چنین توصیفی به هیچوجه برای یک کنشگر آنلاین روستایی قابل تعمیم نیست، چرا که به علت شناخته شده بودن افراد و برخوردهای سلیقهای در محل اتفاقا چنین کنشگریای میتواند پرهزینه و دارای تبعات دامنهدار نه فقط برای خود فرد که حتی برای طایفه و حتی شاید همروستاییهای فرد باشد. اتفاقی که هرچه ابعاد جامعهای که فرد در آن کنش میکند کوچکتر باشد دامنه آن بیشتر و بهشدت تبعات آن اضافه میشود. در روستایی که همه همدیگر را میشناسند، فرد به راحتی در مرکز توجههای عمدتا منفی قرار گرفته و به راحتی با او برخورد میشود. با وجود این موارد، همچنان کسانی هستند که اهمیت کنشگری برای روستایشان را تا حدی بدانند که دست به این عمل مهم بزنند و سوال مهم اینجاست که با همه این تبعات، موانع و با آگاهی به اهمیت این نوع کنش چه باید کرد.
اهمیت توجه و حمایت از بیرون از روستا
وقتی حامد بیدی، مدیرعامل کارزار در تقدیم جایزه نوآوری اجتماعی گفت «من این جایزه را به ۱۷ میلیون امضاکننده که به امید شنیده شدن صدایشان امضا زدند، تقدیم میکنم، خصوصا روستاییانی که از گوشه گوشه این مملکت کارزارهایی را راه انداختند که صدایشان شنیده شود.» احتمالا اهمیت بخش پایانی تقدیمیاش به چشم بسیاری از افرادی که آن را شنیدند، نیامده باشد. وقتی که بدانیم فقط حدود یک درصد از کل کارزارهای ثبت شده در سایت کارزار از روستاهاست، این تقدیمی شاید عجیبتر هم بهنظر برسد.
اما این تقدیمی یکی از مصادیق همان توجهی است که لازم است به کنشگران روستایی داشته باشیم. گفتن از کنشگران روستایی و مطالباتشان در هر تریبونی که به آن دسترسی داریم، نه فقط باعث شنیده شدن این صداها خواهد شد، بلکه به دیگران نیز انگیزه خواهد داد که بر این موانع غلبه کرده و صدای خود را به دیگران برسانند./انتهای پیام
- نویسنده : الهام مراد































Saturday, 11 July , 2026