اکو تحلیل- شرکت ربات‌سازی چینی یونی‌تری (Unitree Robotics) روز چهارشنبه در اولین روز عرضه خود در بورس شانگهای با جهشی تاریخی مواجه شد. سهام این شرکت که با قیمت ۱۵۰.۸۰ یوان عرضه شده بود، در ساعات ابتدایی معاملات تا مرز ۱۱۰۰ یوان صعود کرد و در نهایت با رشد ۴۶۰ درصدی به ۸۴۵ یوان رسید. ارزش بازار این شرکت به بیش از ۳۴۰ میلیارد یوان رسید و بنیان‌گذار ۹۰ ساله آن، وانگ شینگ‌شینگ، با ثروتی بیش از ۱۳۰ میلیارد یوان، به ثروتمندترین جوان زیر ۴۰ سال چین تبدیل شد.

سقف‌شکنی در بازار سهام چین

به گزارش اکوتحلیل یونی‌تری (Unitree Robotics) روز چهارشنبه ۱۹ آگوست (۲۸ مرداد ۱۴۰۵) با نماد ۶۸۸۸۳۶ در بورس شانگهای (بازار STAR) عرضه شد. این شرکت که به‌عنوان «نخستین سهام ربات انسان‌نمای چین» شناخته می‌شود، رکوردی بی‌سابقه در بازار اولیه سهام چین به ثبت رساند.

سهام این شرکت در لحظاتی از معاملات تا مرز ۱۱۰۰ یوان (افزایش ۶۲۹ درصدی) صعود کرد، اما در نهایت با رشد ۴۶۰ درصدی در قیمت ۸۴۵ یوان بسته شد. ارزش بازار این شرکت در پایان روز به ۳۴۱۸ میلیارد یوان (معادل حدود ۴۴۴۹ میلیارد یوان در اوج) رسید. حجم معاملات در این روز به ۲۳۱.۶ میلیارد یوان و نرخ گردش سهام (Turnover) به ۸۵.۲۸ درصد رسید.

بازار STAR بورس شانگهای، بازاری برای شرکت‌های فناوری پیشرفته با استانداردهای پذیرش ساده‌تر است. یونی‌تری با انتشار ۴۰.۴۴ میلیون سهم به قیمت ۱۵۰.۸۰ یوان، حدود ۶.۱ میلیارد یوان (۹۰۵ میلیون دلار) سرمایه جذب کرد.

وانگ شینگ‌شینگ؛ جوانی که در ۹۰ سالگی میلیاردر شد

وانگ شینگ‌شینگ (Wang Xingxing)، بنیان‌گذار ۹۰ ساله یونی‌تری، با این عرضه عمومی به یکی از ثروتمندترین افراد زیر ۴۰ سال چین تبدیل شد. ثروت او که عمدتاً از سهام ۳۰ درصدی‌اش در شرکت (حدود ۱۲۱.۲ میلیون سهم) ناشی می‌شود، با قیمت پایانی ۸۴۵ یوان به بیش از ۱۰۲ میلیارد یوان رسید.

یونی‌تری در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد و ابتدا با ربات‌های چهارپا (مانند Go1 و Go2) به شهرت رسید، اما نقطه عطف اصلی در سال ۲۰۲۳ با معرفی ربات انسان‌نمای H1 رقم خورد. از آن زمان، این شرکت به یکی از بازیگران اصلی صنعت رباتیک چین تبدیل شده است.

سبد سرمایه‌گذاران؛ از DeepSeek تا غول‌های فناوری و انرژی

عرضه عمومی یونی‌تری با حمایت گسترده‌ای از سوی سرمایه‌گذاران بزرگ همراه بود. بر اساس اسناد منتشرشده، DeepSeek، شرکت پیشرو در حوزه هوش مصنوعی چین، حدود ۱۴۰.۸ میلیون یوان در این شرکت سرمایه‌گذاری کرده است. همچنین Tencent (غول فناوری چین) و شرکت‌های بزرگی مانند CNPC (شرکت ملی نفت چین)، China Telecom و Southern Power Grid از دیگر سرمایه‌گذاران استراتژیک این شرکت هستند.

این ترکیب سرمایه‌گذاران، نشان از اعتماد نهادهای بزرگ به آینده رباتیک و هوش مصنوعی در چین دارد.

محصولات؛ از پشتک‌زن تا «سوپرمن» با سرعت ۴۵ کیلومتر بر ساعت

یونی‌تری تاکنون ۶ مدل ربات انسان‌نما شامل سری‌های H (H1، H2)، سری G (G1) و سری R (R1 و R1-Air) و همچنین ربات چهارپا برای کاربردهای صنعتی مانند شناسایی خطر و جستجو و نجات عرضه کرده است.

درست دو روز پیش از عرضه عمومی، این شرکت از جدیدترین محصول خود با نام «سوپرمن» (Superman) رونمایی کرد. این ربات که فاقد سر است و پاهایی به طول ۰.۸۵ متر دارد، می‌تواند از حالت ایستاده ۲ متر به بالا بپرد و با سرعت ۱۲.۶۶ متر بر ثانیه (معادل ۴۵.۵ کیلومتر بر ساعت) بدود. این رکوردی فراتر از توانایی‌های انسانی محسوب می‌شود.

چشم‌انداز بازار؛ از ۲ میلیارد تا ۱۵ میلیارد دلار در ۴ سال

صنعت ربات‌های انسان‌نما در چین با سرعتی خیره‌کننده در حال رشد است. بر اساس پیش‌بینی Morgan Stanley، محموله‌های ربات‌های انسان‌نما در چین در سال ۲۰۲۶ به ۵۰ هزار دستگاه خواهد رسید که نسبت به پیش‌بینی قبلی (۲۸ هزار دستگاه) تقریباً دو برابر شده است.

این بانک پیش‌بینی می‌کند که بازار ربات‌های انسان‌نمای چین از ۲ میلیارد دلار در سال جاری به ۱۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ رشد کند.

طبق گزارش TrendForce،  چین در سال ۲۰۲۶ به ۱۵۰ میلیارد یوان خواهد رسید و با گسترش تولید انبوه، رشد سالانه حداقل ۶۰ درصد در سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی می‌شود.

تحلیل اکو تحلیل

درس پیام برای سرمایه‌گذاران
ارزش‌گذاری افسانه‌وار؛ هشداری برای سرمایه‌گذاران خرد نسبت قیمت به سود (P/E) یونی‌تری بر اساس سود سال ۲۰۲۵ حدود ۲۱۹ برابر است، در حالی که میانگین این نسبت در صنعت تجهیزات عمومی چین حدود ۳۸ برابر است. این اختلاف فاحش نشان می‌دهد که قیمت سهام تا چه اندازه تحت تأثیر هیجانات و نه عملکرد واقعی شرکت شکل گرفته است. سرمایه‌گذارانی که در قیمت ۱۱۰۰ یوان وارد شده‌اند، در پایان همان روز متحمل زیان ۲۳ درصدی شده‌اند.
مسابقه تسلیحاتی در رباتیک؛ فرصت یا حباب؟ ورود غول‌هایی مانند Tencent، DeepSeek و CNPC به جمع سرمایه‌گذاران یونی‌تری، نشان از جدیت این صنعت دارد. اما با توجه به اینکه چین در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار دستگاه ربات انسان‌نما تولید خواهد کرد و ارزش بازار یونی‌تری به بیش از ۳۴۰ میلیارد یوان رسیده، این ارزش‌گذاری با تولید فعلی همخوانی ندارد.
تأثیر بر بازار سرمایه ایران اگرچه بازار سرمایه ایران فاصله زیادی با چنین صنایع پیشرفته‌ای دارد، اما این رویداد نشان می‌دهد که هیجانات مرتبط با فناوری‌های نوین (مانند هوش مصنوعی، رباتیک و انرژی‌های نو) می‌تواند در هر بازاری حباب‌هایی ایجاد کند. سرمایه‌گذاران ایرانی باید از این تجربه بیاموزند که ارزش‌گذاری بر اساس عملکرد واقعی، نه وعده‌های آینده، مبنای تصمیم‌گیری صحیح است.

نکته کلیدی: عرضه عمومی یونی‌تری یکی از پرشورترین رویدادهای بازار سرمایه چین در سال ۲۰۲۶ بود. این شرکت با وجود درآمد محدود و سودآوری پایین، به ارزش بازاری بیش از ۳۴۰ میلیارد یوان دست یافت رقمی که نزدیک به ارزش کل صنعت رباتیک چین در سال جاری است. این پدیده شباهت زیادی به حباب‌های قبلی در صنایع نوظهور دارد و نشان می‌دهد که هیجان سرمایه‌گذاران گاهی از واقعیت‌های اقتصادی پیشی می‌گیرد. برای سرمایه‌گذاران ایرانی، این رویداد یادآوری است که در بازارهای پرنوسان، همواره باید بین هیجان لحظه‌ای و ارزش ذاتی تمایز قائل شد.