«بزرگ‌ترین پرونده حمایت از مصرف‌کننده در تاریخ آمریکا» کلید خورد

به گزارش اکوتحلیل دادگاه فدرال در اوکلند، کالیفرنیا، روز سه‌شنبه میزبان آغاز یک پرونده‌ی تاریخی و سرنوشت‌ساز علیه شرکت متا پلتفرمز (Meta Platforms) بود. ائتلافی از ۲۹ ایالت آمریکا به رهبری کالیفرنیا، کلرادو، کنتاکی و نیوجرسی، این شرکت را به نقض قوانین حمایت از مصرف‌کننده و ایجاد بحران سلامت روان در میان کودکان و نوجوانان متهم کرده‌اند.

دادستان کل کنتاکی، راسل کلمن، این اقدام را «بزرگ‌ترین پرونده حمایت از مصرف‌کننده در تاریخ آمریکا» توصیف کرده است.

اتهامات اصلی: اعتیاد عمدی، فریب و نقض حریم خصوصی

در جلسه افتتاحیه، مگان اونیل، معاون دادستان کل کالیفرنیا، کیس خود را با چهار بخش کلیدی برای هیئت منصفه شرح داد: «قلاب کردن کاربران، نگه داشتن آن‌ها تا جایی که ممکن است. جمع‌آوری داده‌هایشان و سپس پنهان کردن حقیقت از عموم». او تأکید کرد که این استراتژی «به‌ویژه برای کودکان به‌خوبی کار می‌کند».

اتهامات اصلی این پرونده شامل موارد زیر است:

معاون دادستان کل در ادامه به هیئت منصفه گفت: «متا چیزهای زیادی درباره مغز کودکان می‌دانست» و به تحقیقات داخلی این شرکت اشاره کرد که نشان می‌داد «جوان‌ها بهترین‌ها هستند» و برای متا، «کودکان کالا هستند».

دفاعیات متا: «سوزن‌هایی در انبار کاه» و «محافظت از نوجوانان»

در مقابل، تیم حقوقی متا با رد اتهامات، استدلال کرد که دادستان‌های ایالتی تنها «موارد افراطی» را پیدا کرده‌اند که در میان میلیاردها تجربه کاربری در سراسر جهان، مانند «سوزن در انبار کاه» است.

پل اشمیت، وکیل متا، اذعان کرد که برخی نوجوانان در مدیریت زمان خود در فضای مجازی مشکل دارند و ممکن است برای دور زدن محدودیت سنی ۱۳ ساله دروغ بگویند، اما تأکید کرد که این شرکت این مسائل را جدی می‌گیرد و برای رفع آن‌ها تلاش می‌کند.

متا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما به سابقه خود در محافظت از نوجوانان در پلتفرم‌هایمان و تلاشی که در طول سال‌ها برای توسعه محافظت‌ها انجام داده‌ایم، افتخار می‌کنیم.» وکیل این شرکت همچنین استدلال کرد که دادستان‌ها نتوانسته‌اند ثابت کنند که ساکنان ایالت‌هایشان گمراه شده‌اند و خواستار جریمه‌ای «نامتناسب و افسانه‌وار» هستند.

جریمه ۱.۴ تریلیون دلاری و تغییرات بنیادین در دستور کار

دادستان‌های ایالتی از قاضی می‌خواهند که در صورت محکومیت متا، این شرکت را ملزم به پرداخت جریمه‌ای نقدی و اعمال تغییرات اساسی در نحوه عملکرد فیسبوک و اینستاگرام کند. این تغییرات شامل اعمال محدودیت‌های سنی سخت‌گیرانه‌تر و حذف ویژگی‌هایی مانند اسکرول بی‌نهایت (Infinite Scroll) است که کاربران را به تماشای بی‌وقفه محتوا تشویق می‌کند.

رقم احتمالی جریمه، به‌شدت محل مناقشه است. درحالی‌که متا اعلام کرده است که دادستان‌ها به‌دنبال جریمه‌ای تا سقف ۱.۴ تریلیون دلار هستند رقمی نزدیک به ارزش بازار این شرکت دادستان‌ها این رقم را رد کرده و آن را برآورد خود متا دانسته‌اند. آنها گفته‌اند که رقم واقعی ممکن است نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار باشد. رقمی معادل درآمد سالانه متا در سال ۲۰۲۵.

با این حال، کارشناسان حقوقی معتقدند که جریمه‌ای نزدیک به ۱.۴ تریلیون دلار بسیار بعید است و دادگاه در تعیین مبلغ نهایی اختیار زیادی خواهد داشت.

نقش کلیدی مارک زاکربرگ و ۶ هفته محاکمه

انتظار می‌رود این محاکمه که توسط قاضی ایوان گونزالس راجرز در اوکلند اداره می‌شود، حدود شش تا هشت هفته به طول انجامد. در این مدت، شاهدانی از جمله مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، و آدام موسری، مدیر اینستاگرام، به همراه چندین تن از مدیران و کارمندان سابق این شرکت، در جایگاه شهادت قرار خواهند گرفت.

قاضی گونزالس راجرز، که توسط باراک اوباما در سال ۲۰۱۱ منصوب شده، سابقه رسیدگی به پرونده‌های پیچیده و پرحاشیه‌ای مانند شکایت ایلان ماسک از اوپن‌ای‌آی و شکایت اپیک گیمز از اپل را در کارنامه دارد.

شباهت به پرونده تاریخی دخانیات

کارشناسان این پرونده را بزرگ‌ترین آزمون حقوقی برای صنعت رسانه‌های اجتماعی تا به امروز می‌دانند و آن را به پرونده‌های تاریخی علیه شرکت‌های دخانیات در دهه ۱۹۹۰ تشبیه می‌کنند. در آن پرونده‌ها نیز شرکت‌ها متهم به پنهان‌کردن خطرات محصولات خود برای افزایش سود بودند.

این دادگاه در شرایطی آغاز می‌شود که پیش‌تر دادگاه‌هایی در نیومکزیکو و کالیفرنیا، متا و یوتیوب را در پرونده‌های مشابه مسئول شناخته و آن‌ها را به پرداخت صدها میلیون دلار جریمه محکوم کرده‌اند.

تحلیل اکو تحلیل

پرونده تاریخی علیه متا در کالیفرنیا را می‌توان یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی پیش روی غول‌های فناوری در دهه اخیر دانست. این دادگاه، فراتر از یک پرونده قضایی، به مثابه همه‌پرسی درباره مدل کسب‌وکار رایج در عصر دیجیتال است.

نکته کلیدی: 

محاکمه متا در کالیفرنیا، صرفاً یک نبرد حقوقی بر سر جریمه‌های میلیاردی نیست، بلکه آزمونی سرنوشت‌ساز برای مسئولیت‌پذیری غول‌های فناوری در قبال سلامت روان نسل جوان و شفافیت در طراحی محصولات است. نتیجه این دادگاه که با شهادت مارک زاکربرگ و بررسی اسناد داخلی متا همراه خواهد بود، می‌تواند نقطه عطفی در نحوه تنظیم‌گری صنعت رسانه‌های اجتماعی در سطح جهانی ایجاد کند و معادلات قدرت در سیلیکون‌ولی را برای سال‌های آینده دستخوش تغییر سازد.