به گزارش اکو تحلیل نسبت قیمت به سود (P/E) بازار سهام، این روزها دارد یک رکوردِ جالب را ثبت می‌کند. عدد ۶. این یعنی بازار، نسبت به سودآوری شرکت‌ها، در پایین‌ترین سطحِ چند سال اخیر قرار دارد. برای درکِ این عدد، باید بدانیم که P/E ۶ یعنی شرکت‌ها در حدود ۶ سال، با سود فعلی‌شان، می‌توانند ارزشِ بازارشان را برگردانند. این عدد، به‌ویژه در مقایسه با بازارهای جهانی که P/Eهای بالای ۲۰ دارند، بسیار جذاب به نظر می‌رسد.

اما این کاهش ۲ واحدی، چگونه اتفاق افتاده است؟ پاسخ در دو عامل خلاصه می‌شود: اول، رشدِ سودآوری شرکت‌ها در فصل بهار که باعث شده مخرجِ کسر (سود) بزرگ‌تر شود و نسبت کوچک‌تر بیاید. دوم، ثبات نسبی قیمت‌ها در بازار که باعث نشده صورتِ کسر (قیمت) هم‌پای سود رشد کند. نتیجه، یک نسبتِ P/E است که به سرمایه‌گذاران می‌گوید: بازار ارزان است.

نمودار را که نگاه کنید، مسیرِ نزولیِ این نسبت از ابتدای سال تا کنون را نشان می‌دهد. هرچه این خط پایین‌تر می‌آید، بازار ارزان‌تر می‌شود. اما سوالِ اساسی اینجاست: آیا این ارزانی، یک فرصتِ خرید است یا تله‌ای برای سرمایه‌گذاران؟ پاسخ به این سوال، به دو عامل بستگی دارد: اول، آیا سودآوری شرکت‌ها در فصل‌های آینده نیز ادامه‌دار خواهد بود؟ دوم، آیا بازار تواناییِ رشدِ قیمتی را دارد یا همچنان درگیرِ ریسک‌های کلان اقتصادی خواهد بود؟

نکته‌ی کلیدی دیگر، مقایسه‌ی این عدد با میانگینِ تاریخیِ بازار ایران است. معمولاً P/E بازار ایران بین ۷ تا ۹ واحد در نوسان است. حالا که به ۶ واحد رسیده، یعنی بازار از میانگینِ تاریخی خود نیز ارزان‌تر شده است. برای سرمایه‌گذارانِ بلندمدت، این می‌تواند یک سیگنالِ خرید باشد. اما باید توجه داشت که ارزانیِ بازار، همیشه به معنای شروعِ یک روند صعودی نیست؛ گاهی بازارها برای مدت‌ها در سطوحِ ارزان باقی می‌مانند تا محرکِ جدیدی برای رشد پیدا کنند.

و نکته‌ی نهایی: این کاهش P/E، یک خبرِ مثبت برای بازار است. اما مثبت بودنِ آن، به این معنا نیست که بازار فردا صعودی خواهد شد. بلکه به این معناست که از منظرِ بنیادی، بازار ارزشِ بیشتری نسبت به قیمتِ فعلی خود دارد و اگر شرایطِ کلان اقتصادی مساعد شود، پتانسیلِ رشد در آن وجود دارد.