اکو تحلیل- شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) با همکاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری و وزارت راه و شهرسازی، هاب نوآوری صنعت حمل‌ونقل هوایی را راه‌اندازی می‌کند. این زیست‌بوم فناورانه با تمرکز بر هوش مصنوعی، بهینه‌سازی مصرف سوخت و مدیریت هوشمند پرواز، میزبان شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها خواهد بود. همچنین مقدمات تأسیس صندوق فناوری صنعت حمل‌ونقل هوایی برای حمایت از طرح‌های نوآورانه فراهم شده است.

پیوند علم و صنعت در قلب هما

به گزارش اکوتحلیل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) با هدف ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور و نیازهای واقعی صنعت حمل‌ونقل، اقدام به راه‌اندازی هاب نوآوری صنعت حمل‌ونقل هوایی کرده است. این مجموعه در گام نخست، با تمرکز ویژه بر صنعت هوانوردی، میزبان شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و مجموعه‌های فناور خواهد بود.

محل استقرار هاب نوآوری در مجموعه ادارات مرکزی هما قرار دارد؛ فضایی که پس از پیگیری مدیریت شرکت برای بازپس‌گیری و تخصیص آن به فعالیت‌های جدید، برای این طرح در نظر گرفته شده است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، پس از تأیید کارگزار از سوی معاونت علمی و طی مراحل قراردادی، این فضا وارد مرحله عملیاتی خواهد شد.

فراتر از یک مرکز سازمانی؛ قطب نوآوری حمل‌ونقل

کاپیتان طاهر عبدالحی، مدیرعامل هما، با اشاره به ظرفیت‌های این طرح گفت: این مجموعه می‌تواند فراتر از یک مرکز نوآوری سازمانی، به هاب نوآوری صنعت حمل‌ونقل تبدیل شود و با توجه به حضور و مشارکت هما، در گام نخست تمرکز ویژه‌ای بر نیازهای فناورانه صنعت هوانوردی داشته باشد.

وی افزود: فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، می‌توانند با تحلیل داده‌ها و بهینه‌سازی فرآیندها، در حوزه‌هایی همچون مدیریت مصرف سوخت، تعمیر و نگهداری، مدیریت پرواز، بهینه‌سازی عملیات و توسعه خدمات هوشمند مسافری، به بهبود واقعی عملکرد صنعت کمک کنند.

مدیرعامل هما با بیان اینکه دامنه فعالیت این زیست‌بوم به صنعت هوانوردی محدود نخواهد بود، اظهار داشت: فناوری‌های مرتبط با حمل‌ونقل هوایی، ریلی، جاده‌ای و دریایی، لجستیک و زنجیره تأمین، حمل‌ونقل هوشمند، مدیریت ترافیک، شهرسازی، معماری، صنعت ساختمان، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و سامانه‌های هوشمند نیز در چارچوب این مجموعه مورد توجه قرار خواهند گرفت.

صندوق فناوری؛ حمایت از ایده‌های نوآورانه

عبدالحی همچنین از فراهم‌شدن مقدمات تأسیس صندوق فناوری صنعت حمل‌ونقل هوایی با مشارکت هما و وزارت راه و شهرسازی و حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی خبر داد و گفت: یکی از اولویت‌های این صندوق، حمایت و سرمایه‌گذاری بر طرح‌های فناورانه کارکنان فعال در صنعت، به‌ویژه کارکنان هما و همچنین استادان و نخبگان دانشگاهی خواهد بود.

وی تأکید کرد: توسعه چنین زیست‌بومی می‌تواند مسیر مؤثری برای کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی، توسعه توانمندی‌های بومی، افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های عملیاتی، ارتقای ایمنی و تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ایجاد بازارهای جدید برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی باشد.

مدل همکاری؛ نقش‌آفرینی دولت، صنعت و دانش‌بنیان‌ها

مدیرعامل هما همچنین به منافع اقتصادی و فناورانه مشارکت این شرکت در طرح اشاره کرد و گفت: مشارکت هما در این زیست‌بوم، علاوه بر دسترسی به ظرفیت علمی و تخصصی نخبگان و امکان بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای به‌روزرسانی تجهیزات و فرآیندهای مرتبط با هوانوردی، می‌تواند زمینه مشارکت شرکت در مالکیت فکری طرح‌های فناورانه مرتبط با صنعت را نیز فراهم کند.

بر اساس این مدل، فضای اختصاص‌یافته که در محل ساختمان اداری انبار شیمیایی سابق شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران پیش‌بینی شده، در قالب قرارداد اجاره در اختیار کارگزار معاونت علمی قرار خواهد گرفت و از ظرفیت ملکی بلااستفاده هما برای توسعه فناوری و ایجاد درآمد پایدار استفاده می‌شود.

در ساختار پیش‌بینی‌شده:

  • دولت نقش سیاست‌گذار و تسهیل‌گر را بر عهده خواهد داشت.

  • شرکت‌های فعال در صنعت نیازهای فناورانه خود را به زیست‌بوم نوآوری منتقل می‌کنند.

  • شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها نیز با بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها، سرمایه‌گذاران و شتاب‌دهنده‌ها، راهکارهای فناورانه متناسب با این نیازها ارائه خواهند کرد.

چشم‌انداز؛ بستری برای توسعه فناوری و تجاری‌سازی

با ادامه همکاری و هماهنگی میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، وزارت راه و شهرسازی، هما و سایر ارکان زیست‌بوم نوآوری، این مجموعه می‌تواند به یکی از بسترهای مؤثر توسعه فناوری، تجاری‌سازی ایده‌های نوآورانه و ارتقای توان فناورانه صنعت حمل‌ونقل و هوانوردی کشور تبدیل شود.

گفتنی است؛ این طرح با ایده‌پردازی و پیگیری محمدجواد صدری‌مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و کاوه اسدپور، رئیس مرکز توسعه و سیاست‌های راهبردی وزارت راه و شهرسازی دنبال می‌شود.

تحلیل اکو تحلیل

درس پیام برای فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران
کاهش وابستگی به فناوری خارجی راه‌اندازی هاب نوآوری و صندوق فناوری در هما، نشان از عزم جدی برای بومی‌سازی فناوری‌های مرتبط با هوانوردی دارد. این موضوع برای شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، مدیریت پرواز و بهینه‌سازی مصرف سوخت، یک فرصت طلایی برای ورود به یک صنعت بزرگ محسوب می‌شود
تجاری‌سازی ملک بلااستفاده؛ الگویی برای سایر شرکت‌ها استفاده از فضای بلااستفاده هما (انبار شیمیایی سابق) برای ایجاد زیست‌بوم نوآوری، یک مدل اقتصادی کارآمد است که می‌تواند برای سایر شرکت‌های دولتی و خصوصی دارای املاک مازاد، الگو قرار گیرد
حضور هوش مصنوعی در صنعت هوانوردی تأکید مدیرعامل هما بر نقش هوش مصنوعی در مدیریت مصرف سوخت، تعمیر و نگهداری و مدیریت پرواز، نشان می‌دهد که تحول دیجیتال در این صنعت به‌طور جدی دنبال می‌شود. شرکت‌های فعال در حوزه داده‌کاوی و یادگیری ماشین می‌توانند از این فرصت بهره‌مند شوند
حمایت از نخبگان و کارکنان صنعت اولویت صندوق فناوری بر حمایت از طرح‌های فناورانه کارکنان هما و نخبگان دانشگاهی، نشان از رویکرد درون‌زا به نوآوری دارد. این موضوع می‌تواند به افزایش انگیزه و مشارکت نیروی انسانی متخصص در فرآیند تحول صنعت منجر شود

نکته کلیدی: راه‌اندازی هاب نوآوری صنعت حمل‌ونقل هوایی در هما، گامی بلند در جهت پیوند علم و صنعت و کاهش وابستگی به فناوری خارجی است. این زیست‌بوم فناورانه که با حمایت معاونت علمی ریاست‌جمهوری و وزارت راه و شهرسازی شکل می‌گیرد، می‌تواند به قطب نوآوری در صنعت هوانوردی کشور تبدیل شود. تأسیس صندوق فناوری صنعت حمل‌ونقل هوایی نیز بستری برای حمایت از ایده‌های نوآورانه و تجاری‌سازی آنها فراهم می‌کند. با توجه به تمرکز بر هوش مصنوعی و بهینه‌سازی فرآیندها، شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌های فعال در این حوزه‌ها، فرصتی بی‌نظیر برای همکاری با یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های هواپیمایی منطقه پیدا کرده‌اند.