به گزارش اکو تحلیل–رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) از اجرایی شدن سازوکار جدیدی خبر داد که طبق آن، ظرفیت‌های تولید برق در مقیاس خانگی می‌تواند از مسیر تابلوی سبز بورس انرژی وارد بازار شود.

بر اساس این رویکرد، شرکت‌هایی که از سوی ساتبا تایید صلاحیت خواهند شد، وظیفه تجمیع ظرفیت‌های پراکنده و عرضه توان تجمیع‌شده تولید شده از نیروگاه‌های خورشیدی خرد را در این تابلو بر عهده می‌گیرند. در توضیح این طرح، به نقش نیروگاه‌های پشت‌بامی در کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و همچنین کمک به مدیریت ناترازی برق در فصل‌های پرتولید و پیک مصرف اشاره شد.

محسن طرزطلب با تاکید بر پراکندگی مناسب زیرساخت‌های فعال که گفته می‌شود اکنون ۹۱۳ ساختار فعال در ۳۱ استان کشور وجود دارد نیروگاه‌های خانگی را یکی از مسیرهای مؤثر برای تقویت امنیت انرژی دانست؛ مسیری که هم‌زمان در چارچوب راهبردهای پدافند غیرعامل نیز قابل ارزیابی است.

چرا «تجمیع‌کننده» وارد ماجرا می‌شود؟

به گفته طرزطلب، ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی خانگی به‌قدری کوچک است که امکان حضور مستقیم و انفرادی در سازوکارهای بورس انرژی برای آنها فراهم نیست.

از همین رو، «شرکت‌های تجمیع‌کننده» به عنوان واسط فنی و مالی طراحی شده‌اند تا ظرفیت تولیدی خرد خانوارها را کنار هم قرار دهند و امکان فروش این برق در تابلوی سبز را ایجاد کنند.

همچنین با توجه به اهمیت مشارکت عمومی، اعلام شد که حمایت‌های دولتی برای این طرح در نظر گرفته شده و تسهیلات بانکی ویژه برای شهروندان نیز پیش‌بینی می‌شود. هدف از این حمایت‌ها، تسهیل نصب سامانه‌های خورشیدی در منازل و افزایش مشارکت مردم در تولید انرژی پاک است؛ اقدامی که علاوه بر تقویت شبکه در پیک تابستان، به عنوان گامی در جهت عدالت اقتصادی و پایداری شبکه برق کشور مطرح شده است.

نهایی شدن سازوکار ورود نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس

در همین راستا، معاون برنامه‌ریزی و نوآوری ساتبا از نهایی شدن چارچوب ورود نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس به تابلوی سبز بورس خبر داد. طبق این مدل، شرکت‌های تجمیع‌کننده که صلاحیت آنها تایید شده، نقش هماهنگ‌کننده را میان تولید خانوار و بازار سرمایه ایفا می‌کنند و برق تولیدی خانوارها را از مسیر بازار به جریان می‌رسانند.

مجوزها در مراحل پایانی

معاون برنامه‌ریزی و نوآوری ساتبا تاکید کرد که در غیاب تجمیع‌کننده‌ها، نیروگاه‌های خرد پشت‌بامی به‌تنهایی امکان فروش در بورس را ندارند و اصولاً حجم معاملات برای چنین مقیاسی طراحی نشده است. بنابراین، تمهیداتی در دوره‌های گذشته ایجاد شده تا از طریق تشکیل یک نهاد جدید با عنوان تجمیع‌کننده، فروش برق برای مالکان این نوع نیروگاه‌ها عملیاتی شود. از طرف دیگر، جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایه‌گذاری ساتبا نیز گفت شرکت‌های متعددی برای ورود به این حوزه شناسایی شده‌اند و فرآیند دریافت مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار و وزارت نیرو در مراحل پایانی قرار دارد.

در این چارچوب، مالکان نیروگاه‌های حمایتی می‌توانند برق مازاد خود را با نرخ‌های رقابتی در بورس عرضه کنند و درآمد آن از طریق تجمیع‌کننده‌ها به آنها منتقل می‌شود.