اکو تحلیل- تحلیل الاخبار از سه سناریوی پیش‌روی بازار نفت: از حمله به زیرساخت‌های انرژی و بسته شدن باب‌المندب تا جنگ منطقه‌ای فراگیر. قیمت نفت می‌تواند تا بالای ۱۵۰ دلار صعود کند. مسیرهای جایگزین، پاسخگوی نیاز نیستند.

به گزارش اکو تحلیل رسانه الاخبار در تحلیلی جامع از وضعیت بازار انرژی، سه سناریوی احتمالی برای آینده قیمت نفت در صورت تشدید درگیری‌های ایران و آمریکا ترسیم کرده است. از حمله به زیرساخت‌های انرژی و بسته شدن باب‌المندب تا جنگ منطقه‌ای فراگیر، هر سناریو پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهانی به همراه دارد. بزرگ‌ترین تهدید، خود جنگ نیست، بلکه احتمال حملات به تأسیسات انرژی است که می‌تواند جرقه رکود تورمی جهانی را بزند.

قیمت نفت در نوسان؛ کاهش موقت در سایه گمانه‌زنی‌های دیپلماتیک

قیمت نفت در معاملات امروز (سه‌شنبه) همزمان با ادامه گمانه‌زنی‌ها درباره تلاش ایران و آمریکا برای دستیابی به راه‌حلی با هدف پایان درگیری‌ها، بیش از یک دلار در هر بشکه کاهش یافت.

به نوشته رویترز، بهای نفت خام برنت تا ساعت ۰۳:۲۶ (به وقت گرینویچ) با کاهش یک دلار و ۴۷ سنتی معادل ۱.۶۶ درصد، به ۸۶ دلار و ۸۹ سنت در هر بشکه رسید که پایین‌ترین سطح آن از ۲۰ ژوئیه (۲۹ تیر) است. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) آمریکا نیز با افت یک دلار و ۴۵ سنتی معادل ۱.۷۶ درصد، در ۸۱ دلار و ۱۶ سنت معامله شد.

با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که این کاهش موقتی است و هرگونه تشدید تنش‌ها می‌تواند قیمت نفت را به سطوح بی‌سابقه‌ای برساند.

سه مولفه تهدیدکننده بازار انرژی

الاخبار در گزارش خود به سه مولفه کلیدی اشاره کرده است که می‌تواند قیمت نفت را به رکوردهای جدید برساند:

۱. حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران

احتمال حمله آمریکا به زیرساخت‌های انرژی ایران، بزرگ‌ترین تهدید محسوب می‌شود. انتظار می‌رود تهران در پاسخ، تأسیسات مشابهی را در سراسر منطقه هدف قرار دهد؛ تأسیساتی که بسیاری از آنها مراکز فعالیت شرکت‌های نفتی آمریکایی هستند.

۲. نقش فزاینده تنگه باب‌المندب

صنعا (حوثی‌های یمن) هم‌اکنون تنها نفتکش‌های سعودی را هدف قرار می‌دهد. با این حال، اگر آمریکا حملات خود به شهرهای یمن را تشدید کند، امکان بسته‌شدن کامل باب‌المندب وجود دارد. در این صورت، صادرات نفت عربستان از این مسیر که روزانه بیش از چهار میلیون بشکه برآورد می‌شود، متوقف خواهد شد.

۳. کاهش ذخایر راهبردی و تجاری نفت

گرچه ذخایر جهانی نفت ماه گذشته برای نخستین بار در چهار ماه اخیر حدود ۲۱ میلیون بشکه افزایش یافت، اما بازسازی ذخایر پس از بزرگ‌ترین برداشت تاریخ (حدود پنج میلیون بشکه در روز در سه‌ماهه دوم امسال) به زمان و ثبات بازار نیاز دارد. با نزدیک شدن فصل زمستان، این چالش جدی‌تر می‌شود.

سه سناریوی پیش‌روی بازار نفت

سناریوشرایطقیمت نفتپیامدها
سناریوی اولآمریکا فهرست اهداف را گسترش ندهد؛ ایران پاسخ متناسب دهدافزایش تدریجیافزایش تورم، کاهش رشد اقتصادی، افت مصرف نفت
سناریوی دومترامپ به تأسیسات انرژی ایران حمله کند؛ تهران متقابلاً پاسخ دهدبالای ۱۵۰ دلار برای دوره‌ای طولانیاحیای زیرساخت‌های آسیب‌دیده به زمان و هزینه زیادی نیاز دارد
سناریوی سومجنگ منطقه‌ای فراگیرجهش بی‌سابقهویرانی اقتصادهای منطقه، محو دستاوردهای چندین دهه توسعه، بحران عمیق جهانی

تهدید بزرگ‌تر از خود جنگ

به نوشته الاخبار، بزرگ‌ترین تهدید برای اقتصاد جهان دیگر خود جنگ نیست، بلکه احتمال حملات علیه زیرساخت‌های انرژی است. چنین تحولی می‌تواند:

  • جرقه رکود تورمی فراگیر در سطح جهان را بزند

  • امنیت غذایی صدها میلیون نفر را تضعیف کند

  • میلیون‌ها شغل را از بین ببرد

  • بیش از همه به کشورهای عربی منطقه خسارت وارد کند

در سناریوی جنگ منطقه‌ای، خسارت‌ها تنها به اختلال طولانی‌مدت در عرضه نفت و گاز محدود نمی‌شود، بلکه یکی از مناطق بنیادی جهان از چرخه سرمایه‌گذاری، تجارت و اشتغال جهانی خارج خواهد شد و فروپاشی امنیت و صلح بین‌المللی، اقتصادهای سراسر جهان را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد.

مسیرهای جایگزین؛ طرحی پرهزینه و نامطمئن

در طرح‌های ارائه‌شده تحت حمایت آمریکا، ایجاد شبکه‌ای از خطوط لوله میان کشورهای خلیج فارس، اردن، سوریه، لبنان و ترکیه ترسیم شده است تا کریدورهای جدید انرژی ایجاد شود.

با این حال، این پروژه‌ها با پرسش‌های اساسی روبه‌رو هستند:

چالشتوضیح
هزینه‌های بسیار بالااحداث خطوط لوله جدید نیازمند سرمایه‌گذاری عظیم است
تأمین مالی مبهممنابع مالی این پروژه‌ها مشخص نیست
سود کمتر برای صادرکنندگانمسیرهای جایگزین به‌صرفه نیستند
عوارض ترانزیتیکشورهای واقع‌شده در مسیر، عوارض سنگینی دریافت می‌کنند
بازار مقصد نامناسبنفت خلیج فارس عمدتاً به آسیا می‌رود، اما مسیرهای پیشنهادی برای اروپا طراحی شده‌اند

یک کارشناس انرژی، این طرح‌های پیشنهادی را صرفاً برنامه‌هایی برای «تنوع‌بخشی به مسیرها» و نه «جایگزینی» کریدورهای تاریخی منطقه توصیف کرده است؛ کریدورهایی که به لحاظ اقتصادی حیاتی هستند.

تجربه جنگ غزه نیز نشان داد که کشتی‌ها برای عبور نکردن از باب‌المندب، مسیر طولانی «دماغه امید نیک» را انتخاب کردند، اما به محض بهبود شرایط امنیتی، به همان مسیر کوتاه‌تر بازگشتند.