تورم ۴۰۰ درصدی و نسخه «دکتر پول»

به گزارش اکوتحلیل از وبگاه اقتصادی فوتون؛ ونزوئلا که سال‌هاست درگیر یکی از شدیدترین بحران‌های تورمی جهان است، بار دیگر به سراغ استیو هنکی (Steve Hanke)، اقتصاددان نامدار دانشگاه جانز هاپکینز و مشاور بین‌المللی دولت‌ها در مهار تورم، رفته است. هنکی که به «دکتر پول» شهرت دارد، پیش‌تر موفق شده بود مونته‌نگرو را در سال ۱۹۹۹ به سمت مارک آلمان و اکوادور را در سال ۲۰۰۰ به سمت دلار آمریکا هدایت کند. او همچنین در سال ۲۰۰۹ مشاور غیررسمی نخست‌وزیر زیمبابوه بود که آن کشور نیز دلاریزه شد.

اکنون هنکی با تورم سالانه‌ای حدود ۴۰۰ درصد در ونزوئلا روبرو است. نسخه او برای این بحران، دلاریزه کردن کامل اقتصاد ونزوئلاست: حذف بولوار، انحلال بانک مرکزی و پایان دادن به توان دولت برای چاپ پول و تأمین مالی کسری بودجه از این طریق.

بولوار در حال مرگ؛ دلار بالفعل در خیابان‌ها

طرح هنکی اگرچه جسورانه به نظر می‌رسد، اما در واقعیت اقتصادی ونزوئلا ریشه دارد. بولوار در یک سال گذشته ۷۸ درصد در برابر دلار سقوط کرده است. امروزه تقریباً همه افراد در ونزوئلا به جز کارمندان دولت و دریافت‌کنندگان کمک‌های دولتی همه چیز را با دلار می‌خرند. هنکی این وضعیت را «دلاریزه شدن خودبه‌خود» می‌نامد و معتقد است همین امر شانس موفقیت طرح رسمی را افزایش می‌دهد.

با این حال، مخالفت‌های جدی نیز وجود دارد. خوزه رودریگز، رئیس مجلس ملی ونزوئلا، هرگونه همکاری با هنکی را تکذیب کرده و اعلام کرده که ادعای تورم ۴۰۰ درصدی «نادرست» است. همچنین مجلس تحقیقاتی را علیه آنتونیو اکاری، نماینده مخالف دولت که طرح دلاریزه کردن را با مشاوره هنکی ارائه کرده، آغاز کرده است. منتقدان می‌گویند کنار گذاشتن بولوار و بانک مرکزی، حاکمیت ملی را تضعیف کرده و وابستگی به آمریکا را افزایش می‌دهد.

بدهی ۲۵۰ میلیارد دلاری؛ چالش یا فرصت؟

ونزوئلا با ۲۵۰ میلیارد دلار بدهی معادل حدود ۱۵۰ درصد تولید ناخالص داخلی روبرو است. هنکی معتقد است که دلاریزه شدن، سرمایه‌گذاری خارجی در بخش نفت را به شدت افزایش خواهد داد و درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت، منابع لازم برای بازپرداخت بدهی‌ها را فراهم می‌کند.

ونزوئلا در حال حاضر دومین منبع بزرگ نفت خام وارداتی به آمریکا است و درآمدهای نفتی افزایش یافته است. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که زیرساخت‌های نفتی این کشور به شدت فرسوده شده و احیای آن نیازمند سرمایه‌گذاری کلان و زمان طولانی است.

درس‌هایی از آرژانتین؛ میلی‌ای که عقب‌نشست

هنکی برای پیش‌برد طرح خود، باید از تجربه خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، درس بگیرد. میلی که با شعار دلاریزه کردن به قدرت رسید، پس از پیروزی از این وعده عقب‌نشینی کرد. او در عوض با کاهش شدید یارانه‌ها و کسری بودجه، تورم را مهار کرد، اما نرخ سالانه همچنان بالاست و آرژانتین همچنان مجبور است از پزوی خود که به دلار متصل است، دفاع کند.

تحلیل اکو تحلیل

نکته کلیدی: 

ونزوئلا در آستانه یکی از بزرگ‌ترین تغییرات اقتصادی تاریخ خود قرار دارد. نسخه «دکتر پول» برای درمان تورم ۴۰۰ درصدی، حذف کامل بولوار و جایگزینی آن با دلار است حرکتی که در صورت موفقیت، می‌تواند اقتصاد این کشور را از بحران چنددهه‌ای نجات دهد. با این حال، مخالفت‌های سیاسی، نگرانی‌های ملی‌گرایانه و تجربه ناموفق آرژانتین در مسیر مشابه، نشان می‌دهد که این مسیر پر از چالش خواهد بود. برای سرمایه‌گذاران بین‌المللی، ونزوئلا می‌تواند در صورت تحقق دلاریزه شدن، به یکی از جذاب‌ترین بازارهای نوظهور تبدیل شود اما ریسک‌های سیاسی و ساختاری همچنان بسیار بالا باقی مانده است.