اقتصاد ایران درگیر چالش‌های ساختاری و تحمیلی

به گزارش اکو تحلیل؛ عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در پیام ویدئویی خود به آیین افتتاحیهٔ سی‌وسومین همایش سالانهٔ سیاست‌های پولی و ارزی، با تأکید بر ضرورت ارائهٔ تصویری واقع‌بینانه از اقتصاد کشور، چالش‌های کنونی را ترکیبی از مشکلات ساختاری داخلی و مسائل تحمیلی از خارج، از جمله جنگ و تحریم‌های ظالمانه دانست. او تأکید کرد که موضوع معیشت و گذران زندگی مردم به دلیل آسیب دیدن بخش‌های مختلف اقتصادی از تحریم‌ها، با مشکل جدی مواجه شده است.

از مدیریت بحران به محوریت توسعه

همتی با اشاره به اهمیت رفاه مردم در کنار مسئلهٔ معیشت، خاطرنشان کرد: «نمی‌توانیم صرفاً به مدیریت بحران بپردازیم؛ امیدواریم روزی فرا برسد تا بتوانیم به مسئلهٔ محوریت توسعه کشور نیز بپردازیم.» او روند مذاکرات در جریان و تفاهم امضاشده را آغازی بر یک روند مثبت توصیف کرد.

وفاق ملی در اقتصاد؛ ضرورتی به‌اندازهٔ امنیت ملی

رئیس‌کل بانک مرکزی، وفاق و همدلی را نیاز امروز اقتصاد کشور خواند و تصریح کرد: «همان‌طور که در بخش امنیت و دفاع توانستیم با وفاق و یکپارچگی بر دشمن پیروز شویم، در عرصهٔ اقتصاد نیز باید همین شیوه را به کار بگیریم.» او با صراحت اعلام کرد که بانک مرکزی به تنهایی قادر به کنترل تورم نیست و نیازمند همراهی سایر بخش‌های اقتصادی و نهادهای حاکمیتی برای فائق آمدن بر چالش‌هایی نظیر تورم، رشد منفی تولید، رشد نقدینگی، مشکلات تجاری و تأمین نیازهای واحدهای تولیدی است.

عنوان همایش؛ فراخوانی برای هماهنگی سیاست‌ها

همتی، انتخاب عنوان «سازگاری سیاست‌های مالی و تجاری با سیاست‌های پولی و ارزی در صیانت از ارزش پول ملی و مهار تورم» را برای این همایش، عنوانی مناسب ارزیابی کرد و گفت: «سیاست‌های مالی به سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد مربوط می‌شود و سیاست‌های صنعتی با وزارت صمت. همان‌گونه که در دفاع از کشور با هماهنگی موفق شدیم، در این عرصه نیز هماهنگی الزامی است.»

آخرین شاخص‌های کلان؛ زنگ خطر برای تولید

 ریاست بانک مرکزی در ادامه، گزارشی از شاخص‌های کلان اقتصادی ارائه داد:

• تورم سالانه: ۵۳ درصد در پایان اردیبهشت‌ماه.

• رشد نقدینگی: ۵۲ درصد در پایان اردیبهشت‌ماه.

• رشد تولید ناخالص ملی: منفی ۰.۷ درصد در پایان سال گذشته.

• رشد تولید بدون نفت: منفی ۱.۱ درصد.

همتی هشدار داد که با توجه به آسیب دیدن یا خروج واحدهای تولیدی از مدار در پی جنگ، احتمال کاهش بیشتر رشد اقتصادی تا پایان سال جاری وجود دارد.

کاهش رشد نقدینگی و کنترل تورم؛ اولویت بدون توقف

رئیس‌کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه این نهاد بدون انتظار برای تغییر شرایط، اجرای سیاست‌های پولی خود را آغاز کرده است، ابراز امیدواری کرد که با این اقدامات، شاهد کاهش تدریجی رشد نقدینگی و کنترل تورم باشیم. او لازمهٔ موفقیت را همگرایی سیاست‌های پولی، ارزی، مالی، تجاری، صنعتی و بانکی تحت مدیریت دولت دانست.

ابهام‌زدایی از «سیاست یکپارچه‌سازی نرخ ارز»

همتی در بخش مهمی از سخنان خود، به شفاف‌سازی مفهوم «سیاست یکپارچه‌سازی نرخ ارز» پرداخت و گفت: «هدف، کنار گذاشتن سیاست تک‌نرخی کردن ارز نیست، بلکه تحقق نرخ واحد در بخش حواله است.» او با اشاره به اینکه ۹۵ درصد مبادلات کشور در بخش حواله و کمتر از ۵ درصد در بخش اسکناس انجام می‌شود، تصریح کرد: «اختلاف نرخ اسکناس و حواله نباید فراتر از ۱۰ درصد باشد و در صورت عبور از این میزان، باید مدیریت شود.» وی تأکید کرد که یکپارچه‌سازی به معنای بازگشت به نرخ‌های دستوری و ترجیحی گذشته نیست، زیرا این عوامل موجب ایجاد رانت، فساد و عدم شفافیت می‌شوند. او از افزایش عرضهٔ ارز به ۸ میلیارد دلار در یک ماه، پس از اجرای این سیاست در دی و بهمن سال گذشته خبر داد.

مدیریت ارز در جنگ؛ ذخیره‌سازی ۴.۵ میلیارد دلار

رئیس‌کل بانک مرکزی در روایتی از مدیریت ارز در شرایط جنگی، از کاهش ۳۵ تا ۴۰ درصدی مبادلات ارزی در مرکز مبادلهٔ ارز و طلا نسبت به سال گذشته، حتی پیش از انسداد تنگه هرمز، و مختل شدن صادرات نفت در اردیبهشت‌ماه خبر داد. با این حال، او اعلام کرد که از ابتدای جنگ تاکنون، ۴.۵ میلیارد دلار به ذخایر ارزی کشور افزوده شده است، زیرا پیش‌بینی تداوم جنگ و اولویت تأمین کالاهای اساسی و دارو وجود داشت.

چشم‌انداز آینده؛ از توافق تا آزادسازی منابع ارزی

همتی در پایان، با ابراز امیدواری نسبت به نتیجه رسیدن توافق با آمریکا در روزهای آینده، از ازسرگیری صادرات نفت و گردش مالی منابع کشور سخن گفت. او با اشاره به اینکه منابع مالی متعلق به بانک مرکزی است و تصمیم‌گیری دربارهٔ نحوهٔ استفاده از آن بر عهدهٔ این بانک خواهد بود، افزود: «این وجوه به تدریج و بر اساس تجارب گذشته آزاد شده و منابع جدید حاصل از صادرات نفت و افزایش صادرات غیرنفتی نیز محقق خواهد شد تا روزهای بهتری برای مردم رقم بزنیم.»

دربارهٔ همایش

سی‌وسومین همایش سالانهٔ سیاست‌های پولی و ارزی با عنوان «الزامات سازگاری سیاست‌های مالی و تجاری با سیاست‌های پولی و ارزی در صیانت از ارزش پول ملی و مهار تورم»، هم‌اکنون با حضور مسئولان عالی‌رتبه، صاحب‌نظران، اقتصاددانان و پژوهشگران در بانک مرکزی در حال برگزاری است.