تحلیلی بر گفتگوی رحمان سعادت با خبرگزاری ایرنا

موفقیت دولت در تأمین کالاهای اساسی در شرایط جنگی

به گزارش اکوتحلیل رحمان سعادت، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با برشمردن عملکرد دولت در تأمین کالاهای اساسی در ماه‌های اخیر به‌ویژه جنگ ۴۰ روزه، اظهار داشت: دولت در حوزه اقتصادی و کالاهای اساسی دو وظیفه عمده دارد؛ نخست تأمین کالاهای اساسی و دوم تعیین قیمت مناسب و قابل‌دسترس برای مردم. در جنگ تحمیلی اخیر از سوی آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ملت ایران این تصور وجود داشت که کشور با فقر و قحطی مواجه خواهد شد که در عمل با تدابیر صورت‌گرفته این هدف رخ نداد.

سعادت ادامه داد: اقدامات دولت در تأمین کالاهای اساسی، هم در جنگ ۱۲ روزه، هم در جنگ رمضان و حتی جنگ اخیر نشان داد که دولت دوراندیشی بسیار خوبی داشته و کالاهای استراتژیک را به‌صورت وفور وارد بازار و تنظیم کرده است. به‌نحوی که در آن ایام قیمت‌ها تقریباً تغییری نکرد و با وجود مشکلاتی که در چند روز نخست وجود داشت، پس از اینکه سیستم توزیع روان شد، کالاها در اختیار مردم قرار گرفت.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: از نظر تأمین منابع، کمبودی نداشتیم و حتی در مقاطعی بیش از زمان غیرجنگی کالا در بازار وجود داشت و اکنون نیز این شرایط برقرار است. از این نظر می‌توان نمره بسیار خوبی به دولت داد و باید از همه ارکان و بخش‌هایی که در کنار امنیت نظامی و سیاسی، به امنیت اقتصادی نیز توجه کردند و از سفره مردم صیانت کردند، تشکر کرد.

اجرای طرح کالابرگ؛ گامی مؤثر در کاهش فشار تورم بر خانوارها

سعادت به اجرای طرح کالابرگ الکترونیک اشاره کرد و گفت: در کنار این اقدامات، طرح کالابرگ موفق نیز به دولت در مدیریت بازار کمک کرد. این طرح باعث شد تورمی که در اوایل سال وجود داشت، تا حدودی جبران شود و مردم برخی از کالاها را به‌صورت رایگان دریافت کنند.

وی اجرای این طرح را به نفع دهک‌های پایین جامعه دانست و اظهار داشت: این دهک‌ها علاوه بر مشکلاتی که در تهیه کالاهای اساسی دارند، نیازهای دیگری نیز دارند و تأمین کالاهای اساسی از این طریق می‌تواند بخشی از فشار موجود بر آنها را کاهش دهد.

دستاوردهای طرح کالابرگ:

مشکلات فعلی؛ کاهش ارزش واقعی کالابرگ و زمان‌بندی پرداخت

سعادت در ادامه با اشاره به مشکلات ایجادشده در اجرای طرح کالابرگ گفت: از اواخر خردادماه به این سمت، دو مشکل اساسی به نظر می‌رسد که به وجود آمده است.

مشکل اول: کاهش ارزش واقعی کالابرگ

با تشدید تورم، عملاً با همان مبلغی که برای کالابرگ در نظر گرفته شده بود، سبد خرید خانوار کوچک‌تر شد. یعنی با همان مبلغی که در نظر گرفته بودند، خانواده‌ها دیگر نمی‌توانستند کالاهای مورد نیاز خود را تأمین کنند؛ چرا که قیمت کالاها افزایش پیدا کرده، اما مبلغ کالابرگ ثابت مانده است.

مشکل دوم: زمان‌بندی پرداخت

از نظر زمانی نیز مشکل وجود دارد و همین ماه نیز ظاهراً پرداخت مربوط به پنج روز پایانی برای برخی دهک‌ها در حال انجام است. بخش قابل‌توجهی از دریافت‌کنندگان کالابرگ از جامعه کارگر و کارمند هستند که عموماً در دهه سوم ماه با مشکلات جدی در تأمین مایحتاج خود مواجه می‌شوند.

وی به مشکلات فروشگاه‌های طرف قرارداد با دولت نیز اشاره کرد و گفت: فروشگاه‌هایی که طرف حساب دولت هستند، این نظر را داشتند که مبالغ در زمان لازم به آنها پرداخت شود. اگر این پرداخت‌ها با تأخیر انجام شود، ممکن است مشکلاتی در حوزه توزیع به وجود بیاید و در مجموع سبب نارضایتی شود.

راهکارهای کارشناس برای کنترل تورم

سعادت در پاسخ به این پرسش که دولت برای کنترل تورم باید چه اقداماتی انجام دهد، گفت: تورم به معنی افزایش قیمت است و برای مقابله با تورم کالاهای اساسی باید نقدینگی لازم در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد، سرمایه در گردش آنها تأمین و موانع تولید نیز برطرف شود.

راهکارهای کلیدی برای کنترل تورم:

وی با اشاره به سفر اخیر رئیس‌کل بانک مرکزی برای شرکت در اجلاس بریکس گفت: این اقدامات می‌تواند راهگشا باشد. این دو عنصر، یعنی تأمین مالی تولید و تقویت دیپلماسی تجاری، می‌تواند شتاب تورم را بگیرد، نه اینکه خود تورم را به‌طور کامل از بین ببرد.

وی در پایان اظهار داشت: تورم تقریباً اجتناب‌ناپذیر است و وجود خواهد داشت و تداوم پیدا خواهد کرد. آن چیزی که اقتصاددان‌ها نسبت به آن هشدار می‌دهند و امیدوارند دولت و نظام برای جلوگیری از آن تلاش کنند، تورم سه‌رقمی و تورم نجومی است. بنابراین باید تلاش شود از رسیدن اقتصاد به چنین سطحی از تورم جلوگیری شود.

تحلیل اکو تحلیل

نکته کلیدی: عملکرد دولت در تأمین کالاهای اساسی در جنگ‌های اخیر با وجود وفور کالا و کنترل قیمت‌ها موفق ارزیابی شده است. با این حال، دو چالش جدی کاهش ارزش واقعی کالابرگ در پی تورم و زمان‌بندی پرداخت نگرانی‌هایی را برای تداوم این موفقیت ایجاد کرده است. کارشناسان معتقدند برای کنترل تورم، باید تأمین مالی تولید، تسهیل واردات و دیپلماسی تجاری تقویت شود و از تورم سه‌رقمی جلوگیری شود. طرح کالابرگ با پوشش ۷۰ درصدی و گسترش مراکز خدمت‌رسان، ابزاری مؤثر بوده، اما برای حفظ کارایی، نیازمند بازنگری در مبلغ و زمان‌بندی پرداخت است.