بازار نفت در مسیر نزول؛ دو شاخص اصلی در کف ۴ ماهه

قیمت نفت خام در معاملات امروز (پنج‌شنبه) بار دیگر روند نزولی به خود گرفت و به پایین‌ترین سطح خود در چهار ماه اخیر دست یافت. نفت خام برنت (Brent) به عنوان شاخص جهانی، با کاهش ۷۷ سنتی (معادل ۱.۱ درصد) در سطح ۷۰ دلار و ۸۰ سنت در هر بشکه آرام گرفت. در همین حال، نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز افت شدیدتری را تجربه کرد و با کاهش ۸۴ سنتی (معادل ۱.۲ درصد) به قیمت ۶۷ دلار و ۷۴ سنت رسید.

محرک‌های اصلی ریزش قیمت؛ از دوحه تا وین

پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا؛ ریسک ژئوپلیتیک کاهش یافت

وزارت خارجه قطر به‌تازگی از حصول «پیشرفت‌های مثبت» در گفتگوهای غیرمستقیم میان مذاکره‌کنندگان ایران و آمریکا در دوحه خبر داد. بر اساس بیانیه این وزارتخانه، پیشرفت ها بر روی «یادداشت تفاهم» (MoU) و مطابق با خروجی نشست سران در سوئیس به دست آمده است. تحلیلگران بر این باورند که این خبر، تنش‌های مربوط به بسته بودن احتمالی تنگه هرمز را کاهش داده و زمینه را برای ادامه جریان صادرات نفت و عبور ابرنفت‌کش‌ها فراهم کرده است.

اوپک‌پلاس و سناریوی افزایش سقف تولید

منابع آگاه در اوپک‌پلاس (OPEC+) اعلام کرده‌اند که احتمال موافقت اعضا با افزایش سقف تولید در نشست روز یکشنبه بسیار بالا است. انتظار برای افزایش عرضه از ماه آگوست (مرداد/شهریور)، موج جدیدی از نگرانی‌ها درباره مازاد عرضه در بازار ایجاد کرده و فروشندگان را به میدان بازگردانده است.

پیش‌بینی یوبی‌اس؛ احتیاط در کنار کاهش چشم‌انداز

بانک سرمایه‌گذاری یوبی‌اس (UBS) با استناد به تفاهم نامه اخیر و افزایش حمل‌ونقل نفت از تنگه هرمز، پیش‌بینی قیمت نفت برنت را کاهش داد. با این حال، کارشناسان این بانک تأکید کرده‌اند که برای نتیجه‌گیری در مورد بازگشت کامل بازار به شرایط عادی، هنوز زود است و باید منتظر تحولات آتی ماند.

بازار طلا؛ پناهگاه امن در برابر ضعف داده‌های اقتصادی

در سوی مقابل بازار کامودیتی‌ها، هر اونس طلای نقدی تا ساعت ۰۲:۵۱ به وقت گرینویچ با رشد ۰.۷ درصدی به ۴ هزار و ۵۷ دلار و ۹۲ سنت رسید. گرچه قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل ماه اوت با افت ۰.۳ درصدی مواجه شد، اما جو کلی بازار از انتشار گزارش ضعیف اشتغال بخش خصوصی (ADP) جان دوباره گرفت.

تأثیر داده‌های اشتغال بر فدرال رزرو

گزارش موسسه «ای‌دی‌پی» (ADP) نشان داد که اشتغال بخش خصوصی آمریکا در ماه گذشته تنها ۹۸ هزار نفر افزایش داشته که به مراتب کمتر از پیش‌بینی ۱۱۸ هزار نفری اقتصاددانان بود. این داده‌های سست، گمانه‌زنی‌ها درباره نزدیک‌شدن فدرال رزرو به چرخه کاهش نرخ بهره را تشدید کرده و جذابیت طلا را افزایش داده است. سرمایه‌گذاران اکنون چشم به گزارش اشتغال بخش غیرکشاورزی (NFP) دوخته‌اند تا مسیر قطعی‌تری برای سیاست پولی ایالات متحده ترسیم کنند.

نگاه اکو تحلیل-اقتصادی ویژه

۱. ریشه‌یابی علت (ریسک‌پریمیوم ژئوپلیتیک در حال حذف است)

ریزش بیش از ۲ درصدی قیمت نفت در دو روز اخیر را نباید صرفاً ناشی از آمار دانست. آنچه رخ داده، «خروج ریسک سیاسی» (Risk-off Geopolitical) از قیمت نفت است. خبر «پیشرفت مثبت» در مذاکرات، عملاً به معنای حذف سناریوی «آسیب به کشتی‌ها در تنگه هرمز» از معادلات بازار است. این یعنی حدود ۴ تا ۵ دلار از ریسک‌پریمیومی که قبلاً در قیمت نفت لحاظ شده بود، در حال تخلیه شدن است.

۲. اثر سرایت (Spillover Effect) بر اقتصاد کلان ایران و جهان

• برای واردکنندگان نفت (چین، هند و اروپا): کاهش قیمت نفت یک موهبت محسوب می‌شود و به کاهش هزینه‌های لجستیک و مهار تورم وارداتی کمک خواهد کرد.

• برای ایران (صادرکننده): این کاهش قیمت یک هشدار جدی برای بودجه‌های ریالی است. اگر افزایش تولید اوپک‌پلاس محقق شود و قیمت به زیر ۷۰ دلار برود، درآمد ارزی حاصل از صادرات نفت با کاهش محسوسی مواجه خواهد شد که می‌تواند کسری بودجه را تشدید کند. نکته کلیدی، توازن میان «حجم صادرات بیشتر (در صورت رفع محدودیت‌ها)» و «قیمت کمتر هر بشکه» است که معادله سختی را برای سیاست‌گذار ارزی کشور ایجاد می‌کند.

۳. تحلیل رفتاری بازار (واگرایی تاریخی نفت و طلا)

نکته جالب توجه، واگرایی امروز نفت و طلاست. در شرایط عادی، کاهش نفت باید به کاهش تورم و تقویت دلار منجر شود که برای طلا منفی است، اما اینجا برعکس رخ داد. دلیل این واگرایی را باید در داده‌های اشتغال جست. بازار طلا به این واقعیت واکنش نشان داد که اقتصاد آمریکا کندتر از حد انتظار پیش می‌رود و این یعنی فدرال رزرو مجبور به کاهش نرخ بهره در کوتاه‌مدت‌تر خواهد شد. لذا طلا در حال قیمت‌گذاری «سیاست پولی انبساطی» است، در حالی که نفت در حال قیمت‌گذاری «افزایش عرضه فیزیکی» است.

۴. جمع‌بندی راهبردی (سناریوهای سه‌گانه پیش رو با محوریت نشست اوپک و NFP):

• سناریوی خوش‌بینانه (برای خریداران نفت / صعودی): اگر گزارش اشتغال غیرکشاورزی (NFP) فردا بسیار ضعیف تر از حد انتظار منتشر شود و دلار به شدت تضعیف گردد، کاهش قیمت نفت متوقف شده و شاهد برگشت قیمت برنت به کانال ۷۲ دلاری خواهیم بود.

• سناریوی بدبینانه (برای تولیدکنندگان نفت / نزولی): اگر اوپک‌پلاس در نشست یکشنبه صراحتاً افزایش تولید ۵۰۰ هزار بشکه‌ای را اعلام کند و همزمان NFP نشان‌دهنده مقاومت اقتصاد آمریکا باشد، احتمال ریزش برنت به زیر سطح حمایتی ۶۸ دلار و شکستن کف سالانه وجود دارد.

• سناریوی محتمل (منطقی‌ترین حالت): قیمت نفت تا پایان هفته در محدوده ۶۹ تا ۷۱ دلار نوسان خواهد داشت و بازار تا روشن‌شدن تکلیف دو متغیر کلیدی یعنی «میزان افزایش تولید اوپک» و «زمان دقیق کاهش نرخ بهره فدرال رزرو»، در حالت انتظار و هیجانِ محتاطانه (کنترل شده) باقی می‌ماند.