فروپاشی مذاکرات در آخرین ساعات

به گزارش اکوتحلیل مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا بامداد دیروز (۳۰ مرداد ۱۴۰۵ / ۲۱ آگوست ۲۰۲۶) با شکست مواجه شد و تعرفه‌های ۵۰ درصدی بر طیف گسترده‌ای از کالاهای کانادایی از نیمه‌شب به اجرا درآمد.

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در بیانیه‌ای اعلام کرد که با وجود پیشرفت‌های مهم، «این پیشرفت‌ها برای تأمین اهداف کانادا کافی نبوده است» و به‌همین دلیل مذاکرات را تعلیق و تیم مذاکره‌کننده را به اتاوا فراخوانده است. این تصمیم در حالی گرفته شد که تنها چند روز پیش، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در شبکه‌های اجتماعی از «به‌توافق‌رسیدن» دو طرف خبر داده بود و مقامات کانادایی تا آخرین لحظات نسبت به حصول توافق ابراز امیدواری می‌کردند.

علت شکست؛ «تغییرات لحظه آخری» در پیشنهادات آمریکا

کارنی در بیانیه خود، دلیل اصلی شکست مذاکرات را «تغییرات لحظه آخری در شرایط پیشنهادی آمریکا» عنوان کرد که به گفته وی «ناعادلانه، غیراقتصادی و پایایی هر توافقی را زیر سوال می‌برد».

در مقابل، جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، در بیانیه‌ای اعلام کرد که کانادا «از نهایی‌سازی توافق تجاری تحت شرایطی که اوایل هفته توافق شده بود، خودداری کرد» و افزود که کانادا همچنان به اقدامات تلافی‌جویانه خود علیه آمریکا از جمله ممنوعیت فروش برخی کالاها و خدمات آمریکایی ادامه می‌دهد.

تعرفه‌های جدید بر اساس بخش ۳۳۸ قانون تعرفه ۱۹۳۰ اعمال شده‌اند که به کاخ سفید اجازه می‌دهد تا ۵۰ درصد تعرفه بر هر شریک تجاری که علیه تجارت آمریکا «تبعیض» قائل شود، وضع کند. این اولین بار در تاریخ است که از این اختیار استفاده می‌شود و به‌یقین در دادگاه به چالش کشیده خواهد شد.

دامنه تعرفه‌ها و واکنش فوری کانادا

تعرفه‌های ۵۰ درصدی حدود ۲۰ میلیارد دلار از واردات آمریکا از کانادا را تحت تأثیر قرار می‌دهد و کالاهایی از چوب‌هاکی، مصالح ساختمانی، مشروبات الکلی و برخی انواع پوشاک را شامل می‌شود.

مارک کارنی در واکنش فوری اعلام کرد: «کانادا این تعرفه‌ها را دلار به دلار پاسخ خواهد داد تا از کارگران و کسب‌وکارهای خود محافظت کند». داگ فورد، نخست‌وزیر انتاریو پرجمعیت‌ترین استان کانادا نیز حمایت کامل خود را از «پاسخی قوی، تعرفه در برابر تعرفه، دلار در برابر دلار» اعلام کرد.

هشدار اتاق بازرگانی؛ ۱۳ میلیون شغل در معرض خطر

اتاق بازرگانی آمریکا در بیانیه‌ای هشدار داد که «تعرفه‌های بالاتر به هر دو اقتصاد آسیب می‌زند، هزینه‌ها را برای خانواده‌های آمریکایی افزایش می‌دهد، زنجیره‌های تأمین حیاتی را مختل می‌کند و ۱۳ میلیون شغل آمریکایی که به پیمان تجاری آمریکای شمالی وابسته هستند را به خطر می‌اندازد».

اتاق بازرگانی کانادا نیز این اقدام را «ضربه‌ای سنگین به رقابت‌پذیری آمریکای شمالی در این حماسه تجاری خودشکن» خواند و رئیس آن هشدار داد که «آمریکایی‌ها هزینه‌های خود را افزایش می‌بینند و کانادایی‌ها مشتریان، سرمایه‌گذاری و کسب‌وکارهای کوچک خود را از دست خواهند داد».

جدول خلاصه رویداد

تحلیل اکو تحلیل

نکته کلیدی: 

شکست مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا و اجرای تعرفه‌های ۵۰ درصدی که برای اولین بار در تاریخ از بخش ۳۳۸ قانون تعرفه ۱۹۳۰ استفاده شده نشان‌دهنده ورود روابط تجاری آمریکای شمالی به مرحله‌ای جدید از تنش و بی‌ثباتی است. این در حالی است که در اوایل هفته، ترامپ از «به‌توافق‌رسیدن» خبر داده بود و مقامات دو طرف تا آخرین ساعات بر خوش‌بینی خود تأکید داشتند. پاسخ «دلار به دلار» کارنی و حمایت نخست‌وزیران استانی. همراه با هشدار اتاق بازرگانی آمریکا درباره تهدید ۱۳ میلیون شغل، نشان از عمق اختلافات و پیامدهای گسترده این جنگ تعرفه‌ای دارد. برای سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی، پیام اصلی این است که دوره ثبات تجارت جهانی که با قوانین WTO و توافقات دوجانبه اداره می‌شد به پایان رسیده و عصر جدیدی از بی‌قاعدگی و ریسک‌های ژئوپلیتیکی آغاز شده است. در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به بازارهای هدف، مدیریت ریسک زنجیره تأمین و پایش مستمر تحولات سیاسی، بیش از هر زمان دیگری ضروری است.