سود ۲۶.۵ میلیارد دلاری در سهماهه؛ اکسون و شورون رکورد زدند

به گزارش اکو تحلیل از واشنگتن پست؛ صنعت نفت آمریکا در هفته جاری وال‌استریت را با گزارش سودهای نجومی خود شگفت‌زده کرده است. اکسون‌موبیل و شورون روز جمعه (۳۱ جولای/۹ مرداد) اعلام کردند که در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۲۶.۵ میلیارد دلار سود خالص به‌دست آورده‌اند.

اکسون‌موبیل با ثبت سود ۱۴.۵ میلیارد دلاری، بیش از دو برابر سود مدت مشابه سال قبل را به‌دست آورد. درآمد این شرکت به ۱۱۶ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۴۲ درصد افزایش داشته است. شورون نیز سود خود را از ۲.۵ میلیارد دلار در Q2 ۲۰۲۵ به ۱۲.۱ میلیارد دلار رساند که رشد خیره‌کننده ۴۰۰ درصدی را نشان می‌دهد. این بالاترین سود شورون از سال ۲۰۲۰ محسوب می‌شود.

شل نیز روز پنجشنبه گزارش داد که سود سهماهه خود را نسبت به سال قبل دو برابر کرده است.

جنگ ایران؛ موتور محرک سودهای بادآورده

منشأ این سودهای بی‌سابقه، جنگ ایران و آمریکا است که از اواخر فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد. حملات متقابل منجر به بسته شدن عملی تنگه هرمز شد آبراهی که روزانه یک‌پنجم نفت و یک‌چهارم گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند.

قیمت نفت برنت که پیش از جنگ حدود ۷۰ دلار بود، در سهماهه دوم به بالای ۱۰۰ دلار و در اوج تا ۱۲۶ دلار در هر بشکه رسید. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز طی این دوره از ۶۸ دلار به ۱۱۵ دلار جهش کرد. میانگین قیمت بسته شدن نفت برنت در این سهماهه ۹۶.۶۸ دلار ثبت شد.

دارن وودز، مدیرعامل اکسون‌موبیل، این دوره را چنین توصیف کرد: «سهماهه دوم با اختلال شکل گرفت، اما با اجرا تعریف شد». مایک ورث، مدیرعامل شورون، نیز سود را حاصل «سرمایه‌گذاری منضبط و اجرای قوی» دانست.

بنزین ۴.۱۱ دلاری؛ مردم زیر فشار، شرکت‌ها روی سود

در حالی که شرکت‌های نفتی رکورد سود می‌شکنند، مصرف‌کنندگان آمریکایی با قیمت بنزین ۴.۱۱ دلار در هر گالن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. این رقم نسبت به قیمت زیر ۳ دلار پیش از جنگ، بیش از ۱ دلار افزایش داشته است.

بر اساس گزارش‌ها، جنگ ایران ۶۰ میلیارد دلار هزینه اضافی بر دوش مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل کرده و هر خانواده به‌طور میانگین ۵۰۴ دلار بیشتر برای بنزین پرداخت کرده است.

پاتریک گالی، مسئول سوخت‌های فسیلی در سازمان Global Witness، در این باره گفت: «دسته‌هایی در سراسر جهان هستند که بحران را بسیار خوب سپری می‌کنند و تولیدکنندگان نفت یکی از آنها هستند… وقتی این را با صدها میلیون نفر که با خاموشی، جیره‌بندی و صف‌های غذا دست‌وپنجه نرم می‌کنند مقایسه می‌کنیم، فکر نمی‌کنیم این قیمتی قابل‌توجیه باشد».

کارزار سیاسی؛ از تهدید ترامپ تا طرح مالیات دموکرات‌ها

سودهای نجومی صنعت نفت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، به یک مسئله داغ سیاسی تبدیل شده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که پیشتر از صنعت نفت حمایت می‌کرد، در ژوئن ۲۰۲۶ وزارت دادگستری را مأمور تحقیق درباره «افزایش قیمت‌های سوداگرانه» (price gouging) کرد. ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «قیمت بنزین بهتر است بسیار سریع‌تر از چیزی که می‌بینم پایین بیاید». وزارت دادگستری و کمیسیون تجارت فدرال نیز به شرکت‌های نفتی درباره نظارت دقیق بر بازارها هشدار داده‌اند.

در سوی دیگر، دموکرات‌های کنگره طرحی برای وضع مالیات بر سودهای بادآورده (windfall profits tax) ارائه داده‌اند. سناتور شلدون وایتهوس (دمکرات، رود آیلند) و نماینده رو کهانا (دمکرات، کالیفرنیا) لایحه‌ای ارائه کرده‌اند که بر شرکت‌های تولیدکننده یا واردکننده بیش از ۳۰۰,۰۰۰ بشکه نفت در روز، مالیاتی معادل ۵۰٪ اختلاف بین قیمت فعلی و متوسط قیمت سال گذشته وضع می‌کند. درآمد حاصل از این مالیات به‌صورت بازپرداخت به مصرف‌کنندگان توزیع خواهد شد.

وایتهوس در دفاع از طرح خود گفت: «وضع مالیات بر سودهای بادآورده نامتناسب منصفانه‌تر از قطع برنامه‌های غذایی کودکان است… آخر هفته گذشته از جایگاه‌هایی که رد می‌شدم، قیمت بنزین دوباره از ۴ دلار عبور کرد و این هزینه بزرگی است، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که درآمدشان از رانندگی شغل به شغل تأمین می‌شود».

با این حال، صنعت نفت در مقابل این فشارها مقاومت می‌کند. داستین مایر، معاون ارشد مؤسسه نفت آمریکا، گفت: «دولت بارها بازار نفت را بررسی کرده و هر بار به همان نتیجه رسیده است: نه تنها افزایش قیمت سوداگرانه وجود ندارد، بلکه چنین چیزی در بازاری به این بزرگی با این تعداد فعال، غیرممکن است».

پارادوکس سرمایه‌گذاری؛ سود می‌رود، حفاری نمی‌آید!

تحقیقات مؤسسه وود مکنزی نشان می‌دهد شرکت‌های نفتی بخش اعظم این سودهای پیش‌بینی‌نشده را در حساب‌های خود نگه داشته و تمایلی به سرمایه‌گذاری مجدد در حفاری‌های جدید ندارند. دلیل اصلی: اگر جنگ ناگهان پایان یابد، قیمت نفت سقوط خواهد کرد و شرکت‌ها نمی‌توانند هزینه دکل‌های جدید را بازگردانند.

وود مکنزی برآورد کرده است که اگر میانگین قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۰ دلار باشد، کل صنعت نفت با سود بادآورده ۴۲۵ میلیارد دلاری در سال مواجه خواهد شد.

درس‌هایی برای بازار سرمایه ایران

جمع‌بندی تحلیلی اکو تحلیل

سود ۲۶.۵ میلیارد دلاری اکسون‌موبیل و شورون در سهماهه دوم ۲۰۲۶، روایتی کلاسیک از سودآوری بی‌سابقه در بحران‌های ژئوپلیتیکی است. جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز، قیمت نفت را به بالای ۱۲۰ دلار رساند و سفره‌های شرکت‌های نفتی را پر کرد، در حالی که مصرف‌کنندگان آمریکایی با بنزین ۴.۱۱ دلاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

نکته کلیدی: این سودهای هنگفت، علاوه بر خشم عمومی، کنگره را به سمت وضع مالیات بر سودهای بادآورده و دولت را به سمت تحقیق درباره افزایش قیمت‌ها سوق داده است. اما شرکت‌های نفتی با وجود این سودها، از سرمایه‌گذاری مجدد در حفاری خودداری می‌کنند نشانه‌ای از عدم باور به تداوم شرایط فعلی. برای سرمایه‌گذاران ایرانی، این رویداد یادآوری است که سودهای ناشی از شوک‌های ژئوپلیتیکی، هرچند چشم‌گیر، اما ماهیت موقت و پرریسک دارند و نباید مبنای قضاوت درباره ارزش ذاتی شرکت‌ها قرار گیرند.