به گزارش اکو تحلیل شاخص نزدک ۱۰۰ که شامل ۱۰۰ شرکت غیرمالی بزرگ در بورس نزدک است، روز سه‌شنبه با کاهش بیش از ۱۰ درصد از اوج تاریخی خود، وارد فاز اصلاحی (Correction) شد. این ریزش عمدتاً ناشی از کاهش شدید قیمت سهام شرکت‌های تراشه‌ساز و حافظه‌ساز در پی نگرانی‌های فزاینده درباره هزینه‌های سرسام‌آور هوش مصنوعی و افزایش رقابت چین در این حوزه است.

سقوط سنگین سهام تراشه؛ از سامسونگ تا اینتل

ریزش بازار سهام از آسیا آغاز شد و سپس به بازارهای آمریکا سرایت کرد. شاخص فیلادلفیا نیمه‌رسانا (Philadelphia Semiconductor Index) روز سه‌شنبه وارد فاز بازار نزولی (Bear Market) شد؛ یعنی بیش از ۲۰ درصد از اوج اخیر خود سقوط کرده است.

برخی از بزرگ‌ترین کاهش‌ها به شرح زیر است:

در بازارهای آسیایی، شاخص کسپی کره جنوبی (Kospi) طی تنها ۲۵ روز معاملاتی بیش از ۳۰ درصد از اوج اخیر خود سقوط کرده است. این در حالی است که این شاخص پیش‌تر رشد خیره‌کننده ۳۰۰ درصدی را از آوریل ۲۰۲۵ تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ تجربه کرده بود.

علت اصلی ریزش؛ نگرانی از هزینه‌های هوش مصنوعی و رقابت چین

۱. هزینه‌های سرسام‌آور مراکز داده

سرمایه‌گذاران نگران هستند که غول‌های فناوری برای ساخت مراکز داده هوش مصنوعی بیش از حد هزینه می‌کنند. هفته گذشته، سهام الفبا (گوگل) پس از اعلام افزایش هزینه‌های سرمایه‌گذاری (CAPEX) تا ۲۰۵ میلیارد دلار، ۷ درصد سقوط کرد.

جی‌پی‌مورگان پیش‌بینی کرده است که هزینه‌های مرتبط با هوش مصنوعی تا پایان سال ۲۰۲۶ به حدود ۸۷۰ میلیارد دلار برسد که ۷۷ درصد بیشتر از سال قبل است. از این مقدار، حدود ۷۵۰ میلیارد دلار مربوط به پنج غول بزرگ فناوری (آمازون، متا، مایکروسافت و الفبا) خواهد بود.

۲. رقابت چین در حوزه تراشه

گزارش روز دوشنبه مبنی بر اینکه یک شرکت دولتی چین تولید انبوه ابزارهای ساخت تراشه داخلی را آغاز کرده است، نگرانی‌ها را تشدید کرد. اگرچه این گزارش نام شرکت را فاش نکرده است، سهام شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات تراشه مانند ای‌اس‌ام‌ال (ASML)، کانن (Canon) و نیکون (Nikon) با کاهش شدید مواجه شدند.

اپل؛ تنها غول فناوری که از بحران جان سالم به در برد

در حالی که سهام شرکت‌های تراشه‌ساز با ریزش سنگین مواجه شدند، اپل (Apple) که هزینه‌های کلانی برای ساخت مراکز داده اختصاصی خود صرف نمی‌کند، روز سه‌شنبه حدود ۱ درصد رشد کرد و برای اولین بار در تاریخ از مرز ۵ تریلیون دلار ارزش بازار عبور کرد.

با این رشد، اپل بار دیگر عنوان باارزش‌ترین شرکت عمومی جهان را از انویدیا پس گرفت. ارزش بازار انویدیا در پایان روز حدود ۴.۷۷ تریلیون دلار بود، در حالی که ارزش اپل به ۴.۹۵ تریلیون دلار رسید.

بازارهای دیگر؛ رشد داو جونز و اس‌اندپی ۵۰۰

با وجود ریزش سنگین سهام تراشه، سایر بخش‌های بازار آمریکا عملکرد مثبتی داشتند:

• شاخص اس‌اندپی ۵۰۰: ۰.۲ درصد رشد

• شاخص راسل ۲۰۰۰: ۰.۲ درصد رشد

• میانگین صنعتی داو جونز: حدود ۵۴۰ واحد رشد (با حمایت سهام آی‌بی‌ام، کوکاکولا، بوئینگ و سیلزفورس)

مکس کتنر از اچ‌اس‌بی‌سی در یادداشت روز دوشنبه نوشت: «به نظر می‌رسد هیچ‌چیز نمی‌تواند این بازار را بلرزاند.»

شرکت کوکاکولا نیز با گزارش سود فراتر از انتظار و افزایش پیش‌بینی سالانه خود، نشان داد که مصرف‌کنندگان همچنان قدرت خرید خود را حفظ کرده‌اند.

چشم‌انداز پیش رو؛ گزارش سود مایکروسافت، متا و آمازون

سرمایه‌گذاران در روزهای آینده منتظر گزارش سود سه‌ماهه شرکت‌های متا، آمازون و مایکروسافت هستند. این گزارش‌ها می‌تواند مسیر آینده بازار را تعیین کند، زیرا سرمایه‌گذاران به دنبال نشانه‌هایی از بازدهی مناسب سرمایه‌گذاری‌های عظیم هوش مصنوعی هستند.