اکو تحلیل- حذف ارز ترجیحی مواد اولیه دارویی به یکی از مهم‌ترین اخبار امروز گروه دارویی تبدیل شده است. بر اساس اطلاعیه‌های منتشرشده در سامانه کدال، تاکنون نمادهای شکام، دشیمی و دتماد درخصوص تغییر گروه کالایی و حذف ارز ترجیحی مواد اولیه خود شفاف‌سازی کرده‌اند. با این حال، سازمان غذا و دارو این تغییر را به معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج جدید گرانی ندانسته و آن را محدود به برخی مواد حدواسط و پیش‌سازها توصیف کرده است.

سه شرکت دارویی از حذف ارز ترجیحی خبر دادند

به گزارش اکوتحلیل بر اساس اطلاعیه‌های منتشرشده در سامانه کدال، تاکنون نمادهای شکام (صنایع شیمیایی کیمیاگران)، دشیمی (شیمی دارویی داروپخش) و دتماد (تولید مواد اولیه داروپخش) درخصوص تغییر گروه کالایی و حذف ارز ترجیحی مواد اولیه خود شفاف‌سازی کرده‌اند.

بر اساس این اطلاعیه‌ها، از تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ و به دنبال نامه سازمان غذا و دارو مبنی بر تغییرات گروه کالایی محصولات شرکت‌های تولیدکننده مواد اولیه دارویی، کلیه محصولات این شرکت‌ها از شمول دریافت ارز ترجیحی خارج شده و خرید مواد اولیه و مواد حدواسط آنها از این پس با ارز توافقی انجام خواهد شد.

این تغییر می‌تواند هزینه تمام‌شده تولید را افزایش دهد. با این حال، از آنجا که محصولات این شرکت‌ها مشمول قیمت‌گذاری سازمان غذا و دارو نیست، امکان تعیین قیمت فروش با توجه به بهای تمام‌شده جدید و شرایط بازار وجود خواهد داشت.

واکنش سازمان غذا و دارو؛ «تغییر ارزی، به‌معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها نیست»

پس از انتشار اطلاعیه‌های شرکت‌ها در کدال و شکل‌گیری نگرانی‌هایی درباره افزایش قیمت داروها، دکتر محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم این برداشت را رد کرد.

هاشمی تأکید کرد: «تغییر ارزی اخیر، به‌معنای حذف ارز ترجیحی همه داروها یا آغاز موج جدید گرانی نیست. موضوع اعلام‌شده از سوی یکی از شرکت‌های تولیدکننده مواد اولیه دارویی مربوط به تغییر نرخ ارز برخی مواد حدواسط و پیش‌سازهای مورد استفاده در تولید مواد اولیه دارویی است و نباید آن را به حذف یکباره ارز ترجیحی کل زنجیره دارو تعمیم داد.»

وی همچنین اعلام کرد: «ارز مواد اولیه و پیش‌ساز موردنیاز صنایع دارویی به میزان برابر سال گذشته به یکبار تخصیص داده شده است.»

سخنگوی سازمان غذا و دارو بخشی از اظهارات اخیر شرکت‌های دارویی درباره مشکلات تأمین ارز را به وضعیت نقدینگی آنها مرتبط دانست و گفت: «به‌نظر می‌رسد صحبت‌های اخیر برخی شرکت‌های دارویی ناشی از نقدینگی ناکافی آنها در تأمین ارز و مواد اولیه برای تولید است» و این اظهارات «علامت شوک قیمتی نبوده بلکه علامت وضعیت خطر در تولید ناشی از وضعیت نه جنگ نه صلح است.»

حذف ارز ترجیحی برای کدام محصولات؟

بر اساس اعلام مسئولان، ارز ترجیحی از مواد مؤثره و پیش‌سازهای مربوط به داروهای بدون نسخه، داروهای غیرمزمن ارزان‌قیمت و داروهای تحت لیسانس حذف شده است. وزیر اقتصاد نیز پیشتر اعلام کرده بود که برای امسال ۲۹۰ میلیون دلار ارز ترجیحی صنعت دارو حذف شده است.

سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین با اشاره به سهم مواد حدواسط در قیمت نهایی دارو، تصریح کرد که بسیاری از مواد اولیه تولید داخل در ساخت داروهای ژنریک و پرمصرف داخلی به‌کار می‌روند و «هزینه مواد حدواسط تنها بخشی از بهای تمام‌شده داروی نهایی را تشکیل می‌دهد، ازاین‌رو تغییر نرخ ارز مواد اولیه که قبلاً به‌تدریج انجام شده است، به‌معنای افزایش قابل‌توجه هزینه درمان بیماران نخواهد بود.»

اثر حذف ارز ترجیحی بر گروه دارویی بورس

اثر این تصمیم بر گروه دارویی برای تمام شرکت‌ها یکسان نخواهد بود. شرکت‌هایی که بخش قابل‌توجهی از مواد اولیه خود را با ارز ترجیحی تأمین می‌کردند، در صورت عدم امکان افزایش نرخ فروش، با رشد هزینه‌های تولید و احتمال کاهش حاشیه سود مواجه خواهند شد.

در مقابل، شرکت‌هایی که بتوانند نرخ فروش محصولات خود را متناسب با رشد هزینه‌ها افزایش دهند، می‌توانند بخش قابل‌توجهی از فشار هزینه‌ای ایجادشده را جبران کنند.

در مورد شکام، دشیمی و دتماد نیز با توجه به اعلام شرکت‌ها درباره آزاد بودن قیمت‌گذاری محصولات چراکه محصولات آنها مشمول قیمت‌گذاری سازمان غذا و دارو نیست میزان انتقال افزایش هزینه مواد اولیه به نرخ فروش، اهمیت زیادی برای سهامداران خواهد داشت.

آیا حذف ارز ترجیحی برای این نمادها منفی است؟

در نگاه اولیه، افزایش نرخ ارز مورد استفاده برای تأمین مواد اولیه یک عامل افزاینده هزینه محسوب می‌شود و می‌تواند حاشیه سود شرکت‌ها را تحت فشار قرار دهد. اما آزاد بودن قیمت‌گذاری محصولات می‌تواند بخشی از این اثر را خنثی کند.

اگر شرکت‌ها بتوانند متناسب با افزایش هزینه مواد اولیه، نرخ فروش محصولات خود را افزایش دهند، اثر منفی حذف ارز ترجیحی بر سودآوری محدودتر خواهد شد. در غیر این صورت، با توجه به افزایش چشمگیر نرخ ارز که پیشتر از ۲۸,۵۰۰ تومان به حدود ۱۵۰,۰۰۰ تومان رسیده است فشار هزینه‌ای قابل‌توجهی بر سودآوری شرکت‌ها وارد خواهد شد.

بنابراین واکنش بازار به این خبر احتمالاً به اطلاعات تکمیلی شرکت‌ها درباره میزان افزایش بهای تمام‌شده، نرخ فروش جدید و اثر نهایی بر سود و زیان وابسته خواهد بود.

تحلیل اکو تحلیل

درس پیام برای سرمایه‌گذاران
ابهام در اثر نهایی؛ نیاز به شفاف‌سازی بیشتر با توجه به اینکه شرکت‌ها اعلام کرده‌اند اثر سود و زیانی این رویداد «در حال حاضر مشخص نیست»,سرمایه‌گذاران باید منتظر اطلاعیه‌های تکمیلی درباره میزان افزایش هزینه‌ها و نرخ فروش جدید باشند
آزادسازی قیمت‌ها؛ فرصت یا تهدید؟ خروج از قیمت‌گذاری دستوری و ورود به قیمت‌گذاری مبتنی بر بهای تمام‌شده و شرایط بازار، در میان‌مدت می‌تواند به شفاف‌تر شدن حاشیه سود و افزایش قدرت مانور شرکت‌ها در مدیریت هزینه‌ها منجر شود
تمایز شرکت‌های دارویی؛ اثر یکسان نیست اثر این تصمیم بر گروه دارویی برای تمام شرکت‌ها یکسان نخواهد بود. شرکت‌هایی که سهم بیشتری از مواد اولیه خود را با ارز ترجیحی تأمین می‌کردند، در معرض فشار هزینه‌ای بیشتری قرار دارند
واکنش نهاد ناظر؛ تأکید بر محدود بودن دامنه تغییر سخنگوی سازمان غذا و دارو با رد حذف ارز ترجیحی همه داروها، سعی در مدیریت انتظارات و جلوگیری از شکل‌گیری انتظارات تورمی در بازار دارو داشته است

جمع‌بندی

تاکنون نمادهای شکام، دشیمی و دتماد با انتشار اطلاعیه در کدال، حذف ارز ترجیحی مواد اولیه و خرید مواد اولیه یا مواد حدواسط با ارز توافقی را تأیید کرده‌اند.

سازمان غذا و دارو نیز با رد حذف یکباره ارز ترجیحی کل زنجیره دارو، این تغییر را محدود به برخی مواد حدواسط و پیش‌سازها دانسته و تأکید کرده که ارز مواد اولیه و پیش‌ساز موردنیاز صنایع دارویی به میزان برابر سال گذشته تخصیص داده شده است.

با این حال، اثر نهایی این تصمیم بر سودآوری شرکت‌ها هنوز قطعی نیست؛ چراکه محصولات آنها مشمول قیمت‌گذاری سازمان غذا و دارو نبوده و امکان تعیین نرخ فروش با توجه به بهای تمام‌شده جدید و شرایط بازار وجود دارد.

از این رو، مهم‌ترین موضوع برای سهامداران در ادامه، مشخص شدن میزان افزایش هزینه مواد اولیه و نحوه تعدیل نرخ فروش محصولات خواهد بود. موضوعی که می‌تواند تصویر دقیق‌تری از اثر حذف ارز ترجیحی بر سودآوری این نمادها ارائه دهد.