به گزارش اکو تحلیل فورچون در گزارشی از تحولی جدید در صنعت هوش مصنوعی خبر داده است: استارتاپ‌های چینی با مدل‌های قدرتمند و قیمت‌های به‌مراتب پایین‌تر، وارد رقابت مستقیم با غول‌های آمریکایی شده‌اند. مدل Kimi K3 شرکت Moonshot که به‌تازگی معرفی شده، عملکردی در سطح پیشرفته‌ترین مدل بازار یعنی Anthropic Fable ۵ دارد، در حالی که قیمت آن تنها کسری از رقبای خود است. این سومین موج شوک هوش مصنوعی چین به بازارهای جهانی محسوب می‌شود.

Kimi K3؛ بزرگ‌ترین مدل متن‌باز تاریخ با عملکردی در سطح Fable ۵

در ۱۶ جولای (۲۵ تیر)، استارتاپ پکنی Moonshot AI از مدل Kimi K3 رونمایی کرد. این مدل که به گفته شرکت سازنده، بزرگ‌ترین مدل متن‌باز (open-source) تاریخ محسوب می‌شود، عملکردی نزدیک به سطح Anthropic Fable 5 دارد؛ مدلی که شاید قدرتمندترین مدل عمومی موجود در بازار امروز باشد.

بر اساس بنچمارک‌های رسمی Moonshot، Kimi K3 همواره در میان سه مدل برتر هوش مصنوعی جهان قرار دارد. یک بنچمارک مستقل از Arena.AI حتی K3 را به عنوان بهترین مدل موجود، پیشی‌گیرنده از Anthropic، معرفی کرده است.

شوک به بازار سهام؛ سقوط ۴۰ درصدی سهام رقیب در دو روز

معرفی Kimi K3 نه تنها دنیای فناوری، بلکه بازارهای مالی را نیز به لرزه درآورد. سهام شرکت Z.ai که پیش‌تر با مدل GLM-۵.۲ خود موفق شده بود ارزش بازارش را تا مرز ۱۲۷.۶ میلیارد دلار برساند، در دو روز پس از رونمایی Kimi K3، ۴۰ درصد سقوط کرد.

شاخص فیلا‌دلفیا نیمه‌رسانا (Philadelphia Semiconductor Index) نیز ۱.۶ درصد کاهش یافت و انویدیا (Nvidia) نزدیک به ۶۰۰ میلیارد دلار از ارزش خود را از دست داد و به‌طور موقت جایگاه خود را به عنوان باارزش‌ترین شرکت جهان به اپل واگذار کرد.

برتری قیمت؛ از ۵۰ دلار تا ۸۷ سنت!

مهم‌ترین برگ برنده مدل‌های چینی، قیمت تمام‌شده است. گزارش فورچون نشان می‌دهد شکاف قیمتی میان مدل‌های آمریکایی و چینی به‌حدی است که بسیاری از شرکت‌های بزرگ آمریکایی را به سمت استفاده از مدل‌های چینی سوق داده است.

بر اساس گزارش بانک آمریکا، قیمت استفاده از Kimi K3 اگرچه بالاترین قیمت در میان مدل‌های چینی است، اما همچنان نصف قیمت مدل GPT-۵.۶ Sol شرکت OpenAI است.

استقبال شرکت‌های بزرگ آمریکایی؛ از DoorDash تا Coinbase

شرکت‌های بزرگ آمریکایی به‌سرعت در حال تطبیق با این واقعیت جدید هستند:

• DoorDash: به گفته اندی فانگ، مدیر ارشد فناوری این شرکت، کارهای «سطح پایین‌تر» به مدل Kimi Moonshot واگذار می‌شود که منجر به «کیفیت بهتر با هزینه کمتر» شده است.

• Coinbase: برایان آرمسترانگ، مدیرعامل، اعلام کرد این پلتفرم با استفاده از مدل‌های Kimi و Z.ai، هزینه‌های هوش مصنوعی خود را نصف کرده است.

• Cursor: استارتاپ کدنویسی هوش مصنوعی از مدل Kimi برای ساخت Composer ۲ استفاده کرده است.

• Airbnb: برایان چسکی، مدیرعامل، سال گذشته تأیید کرد که این شرکت از مدل Qwen علی‌بابا برای خدمات مشتریان استفاده می‌کند.

بر اساس داده‌های پلتفرم OpenRouter، در اواسط جولای، شش مدل از ده مدل برتر و همه پنج مدل اول از شرکت‌های چینی بودند: تنسنت، شیائومی، DeepSeek، MiniMax، Moonshot و Z.ai.

چرا چینی‌ها ارزان‌تر هستند؟ پنج عامل کلیدی

گزارش فورچون پنج عامل اصلی را برای این برتری قیمتی برمی‌شمارد:

۱. هزینه کمتر انرژی در چین

هزینه برق در چین پایین‌تر از بسیاری از مناطق آمریکا است و چین سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در تولید و انتقال برق انجام داده که افزودن ظرفیت مراکز داده را آسان‌تر کرده است.

۲. تمایل به پذیرش حاشیه سود کمتر

شرکت‌های چینی برای تصاحب سهم بازار و تثبیت مدل‌های خود به‌عنوان استاندارد، حاضرند از حاشیه سود خود بگذرند.

۳. نوآوری در سخت‌افزار محدود

تحریم‌های آمریکا، شرکت‌های چینی را مجبور کرده است که از سخت‌افزارهای ضعیف‌تر، حداکثر عملکرد را بگیرند. به گفته گریس شائو، تحلیلگر هوش مصنوعی، آزمایشگاه‌های چینی در استفاده از منابع خود بسیار محتاط و کارآمد هستند.

۴. تراشه‌های ارزان‌تر داخلی

به گفته جورج چن، شریک گروه آسیا، به ازای هزینه یک تراشه انویدیا، شرکت‌های چینی می‌توانند ۱۰ تراشه محلی از هوآوی یا سایر تولیدکنندگان داخلی خریداری کنند.

۵. مدل‌های کاملاً رایگان و متن‌باز

تقریباً همه شرکت‌های چینی مدل‌های خود را با مجوزهای آزاد منتشر می‌کنند و کاربران می‌توانند آنها را دانلود، تنظیم و روی سخت‌افزار محلی خود اجرا کنند. در این حالت، تنها هزینه‌های باقی‌مانده «پردازنده‌های گرافیکی و انرژی» هستند.

واکنش واشنگتن؛ نگرانی از امنیت و فشار به شرکت‌های آمریکایی

کنگره آمریکا در حال بررسی استفاده شرکت‌هایی مانند Airbnb و Cursor از مدل‌های چینی است. یک سخنگوی Airbnb اعلام کرده که این شرکت فقط از «تعداد محدودی» از مدل‌های چینی استفاده می‌کند که همگی متن‌باز هستند.

همزمان، Z.ai از نگرانی‌های آمریکا به نفع خود استفاده کرده است. این شرکت در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «هوش مصنوعی نباید در اختیار چند نفر باشد و نباید با چند قانون قابل‌دسترس‌برداری باشد».

چشم‌انداز؛ پایان انحصار آمریکا؟

با توجه به اینکه مدل‌های چینی اکنون ۶۰ درصد از توکن‌های مصرفی شرکت‌های آمریکایی در پلتفرم OpenRouter را به خود اختصاص داده‌اند， به نظر می‌رسد صنعت هوش مصنوعی وارد فاز جدیدی شده است. شرکت‌هایی مانند Moonshot، DeepSeek و Z.ai ثابت کرده‌اند که می‌توان با هزینه کمتر، محصولی در سطح بهترین‌های جهان تولید کرد.

پل تریولو، partner در DGA–Albright Stonebridge Group، در این باره می‌گوید: «اکوسیستم هوش مصنوعی در چین احتمالاً بسیار بهتر از آن چیزی است که مردم فکر می‌کردند».