اکو تحلیل- رئیس ستاد بودجه وزارت جهاد کشاورزی در نخستین جلسه این ستاد برای جمع‌بندی پیشنهادهای بودجه ۱۴۰۶، بر ضرورت آسیب‌شناسی عملکرد گذشته، تغییر رویکرد تأمین مالی و شناسایی منابع جدید درآمدی تأکید کرد و گفت: در شرایط محدودیت منابع، صرف افزایش مطالبه بودجه نمی‌تواند راهکار نهایی باشد و باید به دنبال روش‌های جدید و پایدار تأمین مالی باشیم.

دستور کار نخستین جلسه ستاد بودجه وزارت جهاد کشاورزی

به گزارش اکوتحلیل از جهاد کشاورزی؛ اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی و رئیس ستاد بودجه وزارت جهاد کشاورزی، در نخستین جلسه این ستاد که به منظور جمع‌بندی پیشنهادهای وزارتخانه در لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ برگزار شد، بر ضرورت دستیابی به یک جمع‌بندی منسجم داخلی تأکید کرد و گفت: پیش از برگزاری جلسات و مذاکرات با سازمان برنامه و بودجه، لازم است در داخل مجموعه به یک توافق و جمع‌بندی مشخص درباره نیازها، اولویت‌ها و روش‌های تأمین منابع دست پیدا کنیم.

آسیب‌شناسی عملکرد گذشته؛ مبنای تصمیم‌گیری برای آینده

فتحی با بیان اینکه باید بررسی کنیم در سال‌های گذشته با چه روش‌هایی برای تأمین منابع و تحقق اهداف حرکت کرده‌ایم و نتیجه این اقدامات چه بوده، اظهار داشت: «آیا اهداف تعیین‌شده به‌طور کامل محقق شده یا بخشی از آنها باقی مانده است؟ این آسیب‌شناسی می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری برای آینده باشد.»

وی با تأکید بر اینکه اگر در عملکرد گذشته ایراد و اشکالی وجود داشته است، باید آن را بپذیریم و برای اصلاح آن برنامه داشته باشیم، تصریح کرد: «نمی‌توانیم صرفاً به دلیل اینکه دیگران از عملکرد ما ایراد می‌گیرند، موضع دفاعی بگیریم؛ بلکه باید ابتدا ایرادات و ضعف‌های خودمان را شناسایی و برای برطرف کردن آنها اقدام کنیم.»

تغییر رویکرد تأمین مالی؛ ضرورتی اجتناب‌ناپذیر

رئیس ستاد بودجه وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در حوزه تأمین مالی، خاطرنشان کرد: استدلال‌ها و روش‌هایی که در گذشته مورد استفاده قرار گرفته است، لزوماً پاسخگوی شرایط امروز نیست. باید در برخی حوزه‌ها، به‌ویژه در بخش‌های زیرساختی، نگاه و استدلال خود را تغییر دهیم و به سمت روش‌های جدید و پایدار تأمین منابع حرکت کنیم.

وی تصریح کرد: در شرایط محدودیت منابع، باید به دنبال روش‌هایی باشیم که بتوانیم حداقل بخشی از اهداف اصلی و اولویت‌دار بخش را محقق کنیم. بنابراین، صرف افزایش مطالبه منابع نمی‌تواند راهکار نهایی باشد و باید در کنار پیگیری افزایش بودجه، راهکارهای جدید تأمین مالی نیز مورد توجه قرار گیرد.

شناسایی منابع جدید درآمدی؛ ظرفیت‌های قانونی مغفول‌مانده

فتحی با اشاره به ظرفیت‌های درآمدی و منابع جدید گفت: باید ظرفیت‌های درآمدی و منابع جدید را شناسایی و در قالب ظرفیت‌های قانونی، از جمله تبصره‌های بودجه‌ای، تعریف کنیم. بسیاری از دستگاه‌ها نیز در حال پیگیری همین موضوع هستند و ما نیز باید با همکاری مجموعه‌های مرتبط، ظرفیت‌هایی را که امکان ایجاد منابع درآمدی دارند، شناسایی و برای بهره‌گیری از آنها برنامه‌ریزی کنیم.

وی بر لزوم برگزاری جلسات کارشناسی و هدفمند با سازمان برنامه و بودجه تأکید کرد و گفت: پیش‌شرط موفقیت در این مذاکرات، داشتن برنامه، استدلال روشن و پیشنهادهای مشخص از سوی وزارت جهاد کشاورزی است.

جمع‌بندی؛ ابزارها و روش‌های جدید برای نتایج متفاوت

فتحی در پایان با اشاره به اهمیت برنامه‌ریزی برای آینده افزود: گذشته باید به‌صورت دقیق آسیب‌شناسی شود و براساس نتایج این بررسی، برای آینده برنامه داشته باشیم. نمی‌توان با روش‌های گذشته انتظار دستیابی به نتایج متفاوت داشت. بنابراین باید ضمن حفظ اهداف اصلی، ابزارها و روش‌های دستیابی به آنها را متناسب با شرایط جدید اصلاح کنیم.

تحلیل اکو تحلیل

درس پیام برای فعالان اقتصادی و سیاست‌گذاران
بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد؛ ضرورت امروز تأکید بر آسیب‌شناسی عملکرد گذشته و شناسایی نقاط قوت و ضعف، نشان‌دهنده رویکردی علمی و مبتنی بر داده به بودجه‌ریزی است. این رویکرد می‌تواند به بهبود کارایی و افزایش بهره‌وری در هزینه‌کرد منابع عمومی منجر شود
تغییر رویکرد تأمین مالی؛ خروج از روش‌های سنتی اذعان به اینکه «استدلال‌ها و روش‌های گذشته پاسخگوی شرایط امروز نیست»، نشان از بلوغ مدیریتی و آمادگی برای پذیرش راهکارهای نوین تأمین مالی دارد. این موضوع به‌ویژه در بخش‌های زیرساختی که نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان هستند اهمیت مضاعف دارد
شناسایی منابع جدید درآمدی؛ فرصتی برای کاهش وابستگی تأکید بر شناسایی ظرفیت‌های درآمدی و منابع جدید در چارچوب تبصره‌های بودجه‌ای، می‌تواند به کاهش وابستگی به منابع عمومی و افزایش استقلال مالی وزارت جهاد کشاورزی کمک کند. این رویکرد برای سرمایه‌گذاران بخش کشاورزی که به دنبال پایداری سیاست‌های حمایتی هستند، پیام مثبتی دارد
هماهنگی درون‌سازمانی؛ پیش‌شرط مذاکرات موفق تأکید بر ضرورت دستیابی به جمع‌بندی داخلی پیش از مذاکره با سازمان برنامه و بودجه، نشان از درک اهمیت انسجام سازمانی در فرآیند بودجه‌ریزی دارد. این رویکرد می‌تواند به افزایش قدرت چانه‌زنی وزارتخانه در مذاکرات با نهادهای بالادستی منجر شود

نکته کلیدی: 

نخستین جلسه ستاد بودجه وزارت جهاد کشاورزی برای تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۶، با رویکردی آسیب‌شناسانه و آینده‌نگر برگزار شد. تأکید بر تحلیل عملکرد گذشته، تغییر روش‌های تأمین مالی و شناسایی منابع جدید درآمدی فراتر از مطالبه بودجه از سازمان برنامه نشان از رویکردی منعطف و واقع‌گرایانه در مواجهه با محدودیت منابع دارد. این رویکرد می‌تواند الگویی برای سایر دستگاه‌های اجرایی در تدوین بودجه سنواتی باشد. با این حال، موفقیت در این مسیر به هماهنگی درون‌سازمانی، ارائه برنامه و استدلال روشن به سازمان برنامه و بودجه و اجرای دقیق مصوبات بستگی دارد. فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران حوزه کشاورزی باید تحولات بودجه‌ریزی و تغییر رویکردهای تأمین مالی را به‌عنوان متغیرهای کلیدی در تصمیم‌گیری‌های خود لحاظ کنند.