به گزارش اکو تحلیل-آزادسازی سهام عدالت قرار است فقط یک «روند معاملاتی» نباشد؛ اگر درست طراحی شود، می‌تواند مدیریت سبد دارایی را هم به صاحبان اصلی یعنی مردم برگرداند.

ایده اصلی در این نگاه، مردمی‌سازی اقتصاد از مسیر مشارکت واقعی شهروندان است؛ مسیری که در آن فاصله میان مالکیت و مدیریت کاهش پیدا می‌کند و مردم صرفاً نظاره‌گر نحوه اداره دارایی خود نخواهند بود.

سهام عدالت از آغاز با هدف توزیع بخشی از مالکیت بنگاه‌های اقتصادی میان اقشار مختلف جامعه شکل گرفت، اما در عمل، ادامه یافتن سازوکارهای غیرمستقیم مدیریتی باعث شده بسیاری از دارندگان این سهام نتوانند نقش اثرگذار و تعیین‌کننده در تصمیم‌گیری‌ها داشته باشند.

نتیجه این وضعیت، محدود شدن دسترسی به اطلاعات کلیدی، کاهش امکان نظارت مستقیم و همچنین کم شدن پاسخگویی مدیرانی است که فاصله‌شان با ذی‌نفع واقعی بیشتر از حد معمول شده است.

در این چارچوب، حامیان «آزادسازی واقعی» تأکید می‌کنند که برگرداندن مدیریت سهام عدالت به سازوکارهای واقعی سهامداری، می‌تواند شفافیت را تقویت کند؛ به‌خصوص از طریق اطلاع‌رسانی مستمر درباره وضعیت سبد دارایی، عملکرد شرکت‌های سرمایه‌پذیر و نحوه تصمیم‌گیری‌های مرتبط.

وقتی مردم اطلاعات کافی داشته باشند و امکان اثرگذاری نیز فراهم شود، مالکیت از یک عنوان حقوقی صرف فراتر می‌رود و به مشارکت اقتصادی تبدیل می‌شود؛ مشارکتی که هم در اعتماد عمومی اثر می‌گذارد و هم زمینه مسئولیت‌پذیری را افزایش می‌دهد.

فرامرز شاهسواری، عضو کمیسیون عمران مجلس، نیز در همین زمینه می‌گوید مدیریت سهام عدالت «مردمی نیست» و دارندگان این سهام در وضعیت فعلی نقش مستقیمی در اداره سبد دارایی خود ندارند.

او معتقد است مردم اطلاعات کافی درباره نحوه مدیریت و حتی شرایط سوددهی این دارایی ندارند و این موضوع با منطق سهامداری واقعی فاصله دارد.

از نگاه او، اصلاح این روند زمانی محقق می‌شود که آزادسازی سهام عدالت با واگذاری مدیریت آن به خود مردم همراه باشد؛ اقدامی که هم اختیارات تصمیم‌گیری را به صاحبان اصلی منتقل می‌کند و هم مردم را از جزئیات وضعیت سهام خود آگاه می‌سازد.

شاهسواری با اشاره به اینکه حدود ۴۹ میلیون ایرانی صاحب اصلی سهام عدالت هستند، تأکید می‌کند که این جمعیت باید در جریان روندها قرار بگیرند و امکان مدیریت و اثرگذاری داشته باشند.

نتیجه مورد انتظار از این تغییر، حرکت به سمت عدالت اجتماعی، افزایش مشارکت عمومی و تقویت نقش واقعی مردم در اقتصاد است؛ یعنی همان چیزی که می‌تواند هم‌راستا با مردمی‌سازی اقتصاد و اهداف اقتصاد مقاومتی باشد.