به گزارش اکو تحلیل-روزی روزگاری، پلاتین و پالادیوم رقبای جدی طلا بودند. روزهایی که هر اونس پلاتین، گاهی از طلا هم گران‌تر بود. اما امروز، هر اونس پلاتین حدود ۴۰ درصد طلا و هر اونس پالادیوم حدود ۳۰ درصد طلا ارزش دارد.
بر اساس داده‌های بازار در تاریخ ۱۳ آگوست ۲۰۲۶، هر اونس طلا حدود ۴,۴۰۸ دلار قیمت دارد، در حالی که پلاتین حدود ۱,۷۱۶ دلار و پالادیوم حدود ۱,۳۳۶ دلار معامله می‌شود. یعنی نسبت طلا به پلاتین حدود ۲.۵ و نسبت طلا به پالادیوم حدود ۳.۲ است.

از سلطنت تا افول؛ روایتی از یک سقوط آرام

تا سال ۲۰۰۸، پلاتین پادشاه بی‌چون‌وچرای فلزات گرانبها بود. در اوج خود در سال ۲۰۰۸، هر اونس پلاتین به بیش از ۲,۳۰۰ دلار رسید، در حالی که طلا هنوز زیر ۱,۰۰۰ دلار بود. در سال ۲۰۰۷، پلاتین نزدیک به ۲.۵ برابر طلا قیمت داشت.
اما امروز، طلا نزدیک به ۲.۵ برابر پلاتین قیمت دارد. این یعنی یک معکوس‌سازی کامل.

چه عواملی باعث این واگرایی شده است؟

۱. انقلاب خودروهای برقی: پلاتین و پالادیوم قلب تپنده‌ی کاتالیست‌های خودروهای بنزینی و دیزلی هستند. با رشد خودروهای برقی، تقاضا برای این دو فلز کاهش یافته است. هرچند که فروش خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ ممکن است کاهش یابد، اما روند کلی به سمت حذف موتورهای احتراقی است.
۲. تمرکز عرضه: بیش از ۷۰ درصد پلاتین جهان از آفریقای جنوبی تأمین می‌شود؛ منطقه‌ای که با بحران‌های انرژی و نیروی کار دست‌وپنجه نرم می‌کند. روسیه نیز دومین تولیدکننده بزرگ است که با تحریم‌های بین‌المللی مواجه است. هرگونه اختلال در این دو منطقه، می‌تواند کل بازار جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
۳. نقش طلا به عنوان «پول»: طلا تنها فلزی است که بانک‌های مرکزی آن را به عنوان دارایی «سطح یک» در ترازنامه‌های خود نگهداری می‌کنند. بانک‌های مرکزی جهان همچنان با قدرت طلا می‌خرند و این تقاضای ساختاری، از قیمت طلا حمایت می‌کند.

تحلیلگران چه می‌گویند؟

CME Group در تازه‌ترین گزارش خود در آگوست ۲۰۲۶، به تحلیل سه فلز پرداخته است. آنها معتقدند که پلاتین همچنان در مقایسه با طلا و نقره، از نظر تاریخی ارزان است . همچنین اشاره کرده‌اند که رشد زیرساخت‌های هوش مصنوعی، تقاضای فیزیکی برای فلزات گروه پلاتین را در بازارهای نیمه‌رسانا و ذخیره‌سازی داده افزایش می‌دهد .
تحلیلگران مؤسسه TD Securities اما چشم‌انداز متفاوتی دارند. آنها هشدار می‌دهند که اعمال تعرفه‌های احتمالی بر واردات پالادیوم از روسیه (تا ۸۲۸ درصد)، می‌تواند بازار را به شدت تحت تأثیر قرار دهد . با این حال، آنها میانگین سالانه ۴,۸۳۱ دلار را برای طلا در سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده‌اند .
نظرسنجی سالانه LBMA که در اوایل ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان می‌دهد که تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند پلاتین به طور متوسط ۲,۲۲۲ دلار و پالادیوم ۱,۷۴۰ دلار در سال ۲۰۲۶ قیمت داشته باشند . این یعنی هر دو فلز پتانسیل رشد قابل‌توجهی نسبت به قیمت‌های فعلی دارند.

این واگرایی به ما چه می‌گوید؟

پلاتین و پالادیوم در حال تجربه یک تغییر ساختاری هستند. آنها دیگر فقط فلزات صنعتی نیستند؛ بلکه به بخشی از روایت بزرگتر «بازی کاهش ارزش پول» تبدیل شده‌اند. با افزایش بدهی‌های دولت‌ها، نگرانی از تورم و بی‌اعتمادی به سیستم پولی، سرمایه‌گذاران به دنبال دارایی‌های جایگزین می‌گردند.
نکته‌ی کلیدی این است که حجم بازار پلاتین و پالادیوم بسیار کوچک‌تر از طلاست. ارزش کل تولید سالانه طلا حدود ۳۵ برابر پلاتین و پالادیوم است. این یعنی اگر حتی بخش کوچکی از سرمایه‌گذاران طلا تصمیم به تنوع‌بخشی به پلاتین و پالادیوم بگیرند، قیمت‌های آنها می‌تواند جهش قابل‌توجهی داشته باشد.