به گزارش اکو تحلیل پژوهشگران دانشگاه پردو در مطالعه‌ای که نتایج آن در مجله «Journal of Geophysical Research: Biogeosciences» منتشر شده، پرده از راز تازه‌ای درباره انقراض دایناسورها برداشته‌اند. بر اساس این تحقیق، سیارکی که ۶۶ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرد، نه با موج انفجار یا سونامی، بلکه با ایجاد ابری عظیم از غبار داغ، سطح سیاره را به «تنوری جهنمی» تبدیل کرد و دایناسورها را در عرض چند ساعت بریان نمود.

برخوردی به اندازه اورست؛ ۱۰۰۰ کیلومتر مکعب سنگ بخار شد

سیارکی به اندازه کوه اورست در نزدیکی شبه‌جزیره یوکاتان در مکزیک امروزی به زمین برخورد کرد و دهانه چیکشلوب (Chicxulub) را ایجاد نمود. این برخورد که با سرعت ۴۵,۰۰۰ مایل در ساعت رخ داد، بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر مکعب از سنگ و خاک را به بخار تبدیل کرد. ابری عظیم از بخار سنگ تا ارتفاع ده‌ها هزار کیلومتری جو زمین پرتاب شد و سیاره را در برگرفت.

برندون جانسون، سیاره‌شناس دانشگاه پردو و نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید: «آن مقدار انرژی جنبشی باید به جایی برود و در نهایت به گرما تبدیل می‌شود».

ابر غبار؛ تنوری که زمین را بریان کرد

پژوهشگران دریافتند که ابر عظیم بخار سنگی، به دو شکل به سطح زمین بازگشت:

۱. اسپیرول‌ها (Spherules): قطرات ریز سنگی به اندازه نصف یک دانه شکر که مانند شهاب‌سنگ‌های کوچک به جو برگشتند و اصطکاک با هوا، گرمای مرگباری ایجاد کرد.

۲. لایه غبار ریز: بخشی از بخار که به اسپیرول تبدیل نشد، به صورت غبار بسیار ریز در جو باقی ماند و مانند یک «پتو» عمل کرد.

تأثیر ترکیبی؛ تشعشع ۳.۵ برابر شدیدتر

بر اساس محاسبات جدید، لایه غبار گرمای ناشی از اسپیرول‌های در حال سقوط را در جو به دام انداخت و شدت تشعشع حرارتی در سطح زمین را ۳.۵ برابر بیشتر از حالتی کرد که فقط اسپیرول‌ها وجود داشتند. این پدیده، زمین را به یک «کوره آتش‌پزی غول‌پیکر» تبدیل کرد که سطح آن را برای حدود ۳۰ دقیقه تا چند ساعت می‌پخت.

«۱۷ برابر دوز کشنده برای انسان»

بر اساس این پژوهش، دایناسورها تشعشع حرارتی ۱۷ برابر بیش از مقداری که برای انسان ۱۰۰ درصد کشنده است دریافت کردند. این گرمای شدید برای سوزاندن حتی حیوانات با پوست کلفت مانند دایناسورها کافی بود.

انقراض در عرض چند ساعت، نه چند سال

پیش از این، نظریه غالب این بود که دایناسورها در اثر «زمستان هسته‌ای» ناشی از گرد و غبار مسدودکننده خورشید و کاهش دما، طی ماه‌ها یا سال‌ها از گرسنگی مرده‌اند. اما پژوهش جدید نشان می‌دهد که برای اکثر حیوانات، فاجعه در عرض چند ساعت رخ داده است.

برندون جانسون در این باره می‌گوید: «این موج انفجار یا گلوله آتشین برخورد نیست که همه را می‌کشد – آن‌ها چندان دور نمی‌روند. بلکه پرتاب جهانی این مواد بخارشده است که این رویداد را به یک انقراض جهانی تبدیل کرد. بدون ابر غبار، اوضاع بد می‌شد و موجودات زیادی کشته می‌شدند، اما فاجعه‌ای سیاره‌ای رخ نمی‌داد».

جهنم روی زمین؛ آتش‌سوزی‌های جهانی و تاریکی محض

این گرمای شدید، جنگل‌ها، علف‌ها و سوزنی‌برگان را در سراسر جهان مشتعل کرد و آتش‌سوزی‌های گسترده‌ای ایجاد نمود که احتمالاً سال‌ها ادامه داشت. تنها حیواناتی که توانستند زنده بمانند، موجودات زیرزمینی، آبزی و پرندگان بودند که توانستند پناه بگیرند.

برندون جانسون صحنه را چنین توصیف می‌کند: «احتمالاً بیشتر شبیه جهنم به نظر می‌رسید. ابرها نور روز را مسدود می‌کردند، بنابراین برای هر حیوانی، سطح زمین احتمالاً تاریک به نظر می‌رسید».