به گزارش اکو تحلیل کمیسیون اروپا روز جمعه (۱۹ تیر) در گزارش مقدماتی خود اعلام کرد که متا (Meta) با طراحی «اعتیادآور» پلتفرم‌های اینستاگرام و فیسبوک، قانون خدمات دیجیتال (Digital Services Act یا DSA) اتحادیه اروپا را نقض کرده است. این غول فناوری اگر گزارش نهایی تأیید شود، با جریمه‌ای تا سقف ۶ درصد از گردش مالی سالانه خود مواجه خواهد شد.

طراحی اعتیادآور؛ اسکرول بی‌پایان و پخش خودکار

کمیسیون اروپا در بیانیه خود اعلام کرد که متا با عدم توجه کافی به ریسک‌های مرتبط با ویژگی‌های طراحی پلتفرم‌های خود، قانون DSA را نقض کرده است. این ویژگی‌ها عبارتند از:

• اسکرول بی‌پایان (Infinite Scroll): نمایش مداوم محتوای تازه که کاربر را به ادامه مرور ترغیب می‌کند

• پخش خودکار (Autoplay): پخش خودکار ویدیوها بدون نیاز به اقدام کاربر

• نوتیفیکیشن‌های پیاپی (Push Notifications): ارسال اعلان‌های مکرر برای بازگرداندن کاربر به برنامه

• سیستم‌های توصیه‌گر شخصی‌سازی‌شده: نمایش محتوای متناسب با علایق کاربر که او را در «حالت خودکار» (autopilot mode) قرار می‌دهد

به گفته کمیسیون اروپا، این ویژگی‌ها «میل اجباری کاربران به ادامه استفاده از پلتفرم‌ها را تغذیه کرده و آنها را در حالت خودکار قرار می‌دهد».

بی‌توجهی به سلامت کاربران؛ به‌ویژه نوجوانان

کمیسیون اروپا متا را به نادیده گرفتن اطلاعات موجود درباره میزان زمانی که کاربران جوان در شب‌ها در اینستاگرام و فیسبوک سپری می‌کنند، متهم کرده است. همچنین این نهاد معتقد است که متا به تأثیر فرمت‌های مختلف محتوا از جمله ریلز (Reels) و استوری‌ها (Stories) بر استفاده بیش از حد از خدمات خود توجه کافی نداشته است.

اتحادیه اروپا از متا خواسته است که طراحی ویژگی‌های خود را تغییر دهد و حتی تاکید کرده که باید «پخش خودکار» و «اسکرول بی‌پایان» را به‌صورت پیش‌فرض غیرفعال کرده و «زمان‌های استراحت صفحه‌نمایش» (screen time breaks) را اعمال کند.

واکنش متا؛ «با یافته‌های مقدماتی موافق نیستیم»

سخنگوی متا در واکنش به این گزارش گفت: «ما با این یافته‌های مقدماتی که اقدامات قابل‌توجه ما برای محافظت از نوجوانان را به‌درستی در نظر نمی‌گیرد، موافق نیستیم».

متا تأکید کرده است که از زمان آغاز تحقیقات، حساب‌های نوجوانان (Teen Accounts) را راه‌اندازی کرده که به‌طور خودکار از نوجوانان محافظت کرده و به والدین امکان می‌دهد دسترسی به حساب را در شب محدود کرده و مدت زمان استفاده روزانه را به ۱۵ دقیقه کاهش دهند.

با این حال، این شرکت پیشتر نیز اعلام کرده بود که «اینستاگرام و فیسبوک برای افراد ۱۳ سال و بالاتر طراحی شده‌اند و ما اقداماتی برای شناسایی و حذف حساب‌های افراد زیر این سن داریم».

دومین نقض قوانین اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶

این دومین بار در سال جاری است که کمیسیون اروپا متا را ناقض قوانین خود می‌یابد. در ماه آوریل (فروردین)، این نهاد اعلام کرده بود که متا نتوانسته از دسترسی کودکان زیر ۱۳ سال به پلتفرم‌های خود جلوگیری کند.

جریمه تا ۶ درصد گردش مالی سالانه

در صورت تأیید یافته‌های کمیسیون اروپا، متا با جریمه‌ای تا سقف ۶ درصد از کل گردش مالی سالانه خود مواجه خواهد شد. با توجه به درآمد سالانه متا که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۶۰ میلیارد دلار بود، این جریمه می‌تواند رقمی در حدود ۹.۶ میلیارد دلار باشد.

فشار نظارتی بر متا؛ پرونده‌های قضایی در آمریکا

متا در سال جاری با موجی از فشارهای نظارتی و قضایی در سطح جهانی مواجه بوده است. در ماه مارس (اسفند)، دو رأی مهم دادگاه در آمریکا صادر شد:

۱. رأی اول: طراحی پلتفرم‌های متا به اعتیاد و آسیب‌های سلامت روان در میان جوانان کمک کرده است.
۲. رأی دوم: متا کاربران را درباره ایمنی کودکان در پلتفرم‌های خود گمراه کرده است.