اکو تحلیل- با توقف حملات متقابل آمریکا و ایران در تعطیلات آخر هفته، قیمت نفت برنت ۸.۷ درصد کاهش یافت و به ۸۸.۳۶ دلار در هر بشکه رسید. ترامپ از گفت‌وگو با ایران خبر داد، اما تهران می‌گوید مذاکره‌ای در کار نیست. تحلیل کامل از تحولات تنگه هرمز و بازار انرژی.

قیمت نفت خام در روز دوشنبه با کاهش شدیدی مواجه شد و نفت برنت برای اولین بار از اواسط ژوئیه به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد. این کاهش پس از آن رخ داد که آمریکا و ایران در تعطیلات آخر هفته حملات متقابل خود را متوقف کردند تا «فضایی برای دیپلماسی» ایجاد شود. با این حال، تهران همچنان بر بسته بودن تنگه هرمز تأکید دارد و مقامات ایرانی هرگونه مذاکره مستقیم با آمریکا را رد کرده‌اند.

کاهش ۸.۷ درصدی قیمت نفت برنت؛ بازگشت به کانال ۸۸ دلار

در معاملات روز دوشنبه، قیمت نفت خام برنت با کاهش ۸.۷ درصدی به ۸۸.۳۶ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا (WTI) نیز با افت ۷.۵ درصدی در سطح ۸۲.۶۱ دلار معامله شد.

این کاهش شدید، وارونه‌کننده روند صعودی هفته گذشته بود که قیمت نفت برنت را تا مرز ۱۰۲ دلار در هر بشکه بالا برده بود. هفته گذشته سومین هفته متوالی رشد قیمت نفت بود که نگرانی‌های جدی از اختلال در عرضه انرژی و بازگشت تورم جهانی را به همراه داشت.

اظهارات ترامپ؛ محرک اصلی ریزش قیمت

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه در جمع خبرنگاران در هواپیمای نیروی هوایی اعلام کرد که آمریکا «هم‌اکنون» با ایران در حال گفت‌وگو است. وی افزود که برای دستیابی به توافق عجله ندارد و «زمان کافی» برای مذاکرات وجود دارد.

این اظهارات بلافاصله واکنش مثبت بازار را به همراه داشت و قیمت نفت را به پایین‌ترین سطح روزانه خود رساند. بازارهای سهام نیز در ابتدای روز با رشد همراه شدند، هرچند این رشد در ادامه معاملات تا حد زیادی از بین رفت.

واکنش تهران؛ «هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداریم»

با وجود اظهارات خوش‌بینانه ترامپ، مقامات ایرانی هرگونه مذاکره مستقیم با آمریکا را تکذیب کردند. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه در کنفرانس خبری خود گفت: «ممکن است میانجی‌ها پیام‌هایی از طرف آمریکایی درباره تحولات منطقه به ما منتقل کنند، اما در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای با طرف آمریکایی نداریم.»

بقائی تأکید کرد که تهران «هرگز به آمریکا اجازه نخواهد داد زمان جنگ و صلح را تعیین کند» و «تا زمانی که منافع و ملاحظات کشور ایجاب کند، به دفاع از خود ادامه خواهد داد.» وی همچنین بر بسته بودن تنگه هرمز تأکید کرد.

توقف ۱۳ شب حمله؛ اما تنگه هرمز همچنان بسته است

پیش از این، آمریکا و ایران ۱۳ شب متوالی حملات گسترده‌ای را علیه یکدیگر انجام داده بودند که توافق اولیه برای پایان جنگ را از بین برد و اقتصاد جهانی را با تهدید جدیدی مواجه کرد.

با این حال، توقف حملات به معنای عادی‌سازی تردد در تنگه هرمز نیست. به گفته یک مقام آمریکایی، ایران در چند روز گذشته چندین پهپاد را به سمت کشتی‌ها در تنگه هرمز شلیک کرده است که توسط ارتش آمریکا سرنگون شده و به کشتی‌ها آسیبی نرسیده است.

بر اساس تحلیل داده‌های MarineTraffic توسط ان‌بی‌سی نیوز، از روز جمعه تا یکشنبه تنها ۲۹ تردد تأییدشده در تنگه هرمز ثبت شده است. این رقم از ۱۲ تردد در روز جمعه به ۶ تردد در روز شنبه کاهش یافته و سپس به ۱۱ تردد در روز یکشنبه افزایش یافته است.

تشدید تنش‌ها در دریای سرخ و باب‌المندب

درگیری‌ها فراتر از تنگه هرمز گسترش یافته و دریای سرخ را نیز در بر گرفته است. متحدان ایران به منافع آمریکا، نیروهای ایالات متحده و متحدانشان در عراق حمله می‌کنند.

اردن، یکی از متحدان کلیدی آمریکا، اعلام کرد که روز دوشنبه دو پهپاد را سرنگون کرده است، هرچند مشخص نیست چه کسی آنها را پرتاب کرده است. عربستان سعودی نیز پهپادهای شلیک‌شده توسط شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران در عراق را رهگیری و منهدم کرده است.

تحلیلگران: آتش‌بس موقت، تضمینی برای بهبود جریان نفت نیست

جان اوانز، تحلیلگر PVM، در این باره گفت: «به نظر می‌رسد بازار همیشه به دنبال خبرهای خوب از عرصه‌ای است که واقعاً هیچ خبر خوبی ارائه نمی‌دهد. توقف حملات نظامی ممکن است بهبودی به نظر برسد، اما هیچ تضمینی برای ازسرگیری سریع جریان نفت از منطقه ارائه نمی‌دهد.»

وی افزود: «فقط در صورتی قیمت‌ها به کاهش ادامه خواهند داد که قیمت‌های بالا دوباره به تقاضا آسیب بزنند، نه آتش‌بس‌های موقت و questionable.»

تنش‌های فراتر از خاورمیانه؛ حملات به کشتی‌های ایرانی در دریای خزر

فراتر از آسیای غربی، حملات بین روسیه و اوکراین نیز به‌طور فزاینده‌ای بر کشتیرانی متمرکز شده است. وزارت خارجه ایران، اوکراین را به حمله به یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر متهم کرد که به گفته مقامات ایرانی، یک ملوان کشته و دیگری زخمی شده است. ایران در اعتراض به این اقدام، شارژدافر اوکراین را احضار کرده است.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد که کیِف متوجه شده است روسیه مشاهدات ماهواره‌ای خود در آسیای غربی را در اختیار ایران قرار می‌دهد تا تهران بتواند حملات خود را در منطقه هدایت کند.