اکو تحلیل- بازده اوراق قرضه دولتی در سراسر جهان در هفته جاری به بالاترین سطح خود در سال‌های اخیر رسید و هزینه استقراض را برای دولت‌ها، شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان افزایش داد. بازده اوراق ۳۰ ساله خزانه‌داری آمریکا با عبور از سطح ۵.۳۴ درصد، رکوردی از سال ۲۰۰۷ را ثبت کرد. نگرانی از تورم پایدار، بدهی ۴۰ تریلیون دلاری و رقابت با اوراق شرکت‌های فناوری، از عوامل اصلی این افزایش هستند.

بازده اوراق قرضه به بالاترین سطح از ۲۰۰۷ رسید

به گزارش اکوتحلیل بازار اوراق قرضه در هفته‌ای که گذشت، یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود را تجربه کرد. بازده اوراق قرضه بلندمدت دولتی در سراسر جهان با افزایشی چشمگیر مواجه شد و هزینه استقراض را برای دولت‌ها، شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان به‌طور قابل‌توجهی بالا برد.

بازده اوراق ۳۰ ساله خزانه‌داری آمریکا روز سه‌شنبه به ۵.۳۴ درصد رسید که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷ و پیش از بحران مالی جهانی است. بازده اوراق ۱۰ ساله که معیار اصلی برای تعیین نرخ وام‌های مسکن و خودرو محسوب می‌شود، در سطح ۴.۷ درصد قرار دارد.

شاخص مقدار اهمیت
بازده اوراق ۳۰ ساله آمریکا ۵.۳۴٪ بالاترین سطح از ۲۰۰۷
بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا ~۴.۷٪ معیار اصلی وام مسکن و خودرو
کسری بودجه فدرال آمریکا ~۶٪ تولید ناخالص داخلی بالاترین سطح خارج از زمان جنگ
بدهی ملی آمریکا ۴۰ تریلیون دلار چهار برابر شدن از ۲۰۰۸

سه عامل اصلی افزایش بازده اوراق

۱. نگرانی از تورم پایدار و بدهی سرسام‌آور

افزایش بازده اوراق عمدتاً نتیجه نگرانی فزاینده سرمایه‌گذاران از تورم پایدار در آمریکا و رشد سرسام‌آور بدهی دولت است. کسری بودجه فدرال در حال حاضر حدود ۶ درصد از تولید ناخالص داخلی است نرخی که آمریکا به‌ندرت در خارج از دوره‌های جنگ یا رکودهای عمیق تجربه کرده است. در این هفته، بدهی ملی آمریکا به ۴۰ تریلیون دلار رسید.

۲. رقابت با اوراق شرکت‌های فناوری

افزایش فشار بر بازده اوراق دولتی تا حدی به دلیل هجوم اوراق قرضه شرکتی از سوی شرکت‌های فناوری است که برای تأمین مالی توسعه هوش مصنوعی به استقراض روی آورده‌اند. غول‌هایی مانند گوگل و متا ده‌ها میلیارد دلار اوراق منتشر می‌کنند و با دولت آمریکا برای جذب سرمایه‌گذاران رقابت می‌کنند.

۳. مداخله غیرمنتظره وزارت خزانه‌داری

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز چهارشنبه اعلام کرد که برنامه بازخرید اوراق بلندمدت خود را حداقل دو برابر می‌کند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، این اقدام را نشانه‌ای از این دانست که دولت «معتقد است بازده‌ها منعکس‌کننده بنیادهای اقتصادی نیستند». با این حال، این مداخله تنها تأثیر موقتی داشت و بازده‌ها روز پنجشنبه دوباره افزایش یافتند.

چرا این موضوع برای شما اهمیت دارد؟

اوراق قرضه خزانه‌داری به‌عنوان بزرگ‌ترین بازار اوراق، معیاری برای بانک‌ها در تعیین نرخ بهره وام‌های خود هستند. وام‌های مسکن و خودرو به‌طور مستقیم با بازده اوراق ۱۰ ساله مرتبط هستند. هرچه بازده بالاتر باشد، هزینه استقراض برای دولت، کسب‌وکارها و همه ما گران‌تر می‌شود.

هدر لانگ، اقتصاددان ارشد اتحادیه اعتباری نیروی دریایی، به سی‌ان‌ان گفت: «دیدن این اتفاق برای مردم عادی بسیار نگران‌کننده است… مردم مدام نرخ وام مسکن را چک می‌کنند». متوسط نرخ وام مسکن ۳۰ ساله در سال ۲۰۲۲ از ۶ درصد عبور کرد و در چهار سال گذشته بالاتر از این سطح باقی مانده است.

تحلیل اکو تحلیل

درس پیام برای اقتصاد ایران و سرمایه‌گذاران
افزایش هزینه استقراض جهانی افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا به معنای گران‌تر شدن پول در سراسر جهان است. این موضوع می‌تواند جریان سرمایه به بازارهای نوظهور از جمله ایران را کاهش دهد و فشار بر نرخ ارز را افزایش دهد
فشار بر بدهی‌های دولت با توجه به بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا و کسری بودجه ۶ درصدی، هرگونه افزایش نرخ بهره، هزینه تأمین مالی دولت آمریکا را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. این موضوع می‌تواند به کاهش ارزش دلار در میان‌مدت منجر شود عاملی که برای اقتصاد ایران که به دلار وابسته است، پیامدهای دوگانه دارد
تأثیر بر نرخ بهره داخلی اگرچه ایران به‌طور مستقیم از بازار اوراق آمریکا تأثیر نمی‌پذیرد، اما افزایش نرخ بهره جهانی معمولاً با افزایش نرخ بهره داخلی و کاهش جذب سرمایه همراه است. این موضوع می‌تواند بر بازار بدهی و نرخ سود بانکی در ایران تأثیرگذار باشد
رقابت اوراق دولتی و شرکتی رقابت شرکت‌های فناوری با دولت آمریکا برای جذب سرمایه‌گذاران، نشان‌دهنده تغییر ساختاری در بازار اوراق است. این موضوع می‌تواند به کاهش نقدشوندگی اوراق دولتی و افزایش هزینه تأمین مالی دولت‌ها در سراسر جهان منجر شود

نکته کلیدی: افزایش بی‌سابقه بازده اوراق قرضه دولتی در جهان با عبور بازده اوراق ۳۰ ساله آمریکا از ۵.۳۴ درصد نشان از نگرانی عمیق سرمایه‌گذاران از تورم پایدار، بدهی سرسام‌آور و کسری بودجه ۶ درصدی دارد. مداخله وزارت خزانه‌داری آمریکا اگرچه در کوتاه‌مدت مؤثر بود، اما نتوانست روند صعودی بازده را متوقف کند. برای اقتصاد ایران، این رویداد به معنای گران‌تر شدن پول در سطح جهانی، کاهش جذب سرمایه و فشار بر نرخ ارز است. سرمایه‌گذاران باید تحولات بازار اوراق جهانی را به‌عنوان یکی از متغیرهای کلیدی هرچند غیرمستقیم در تصمیم‌گیری‌های خود لحاظ کنند.