اکو تحلیل-با تشدید درگیری‌ها در آسیای غربی، نفت خام برای اولین بار از ماه می به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه صعود کرد. تحلیل CNN نشان می‌دهد که حلقه‌های امنیتی بازار نفت یکی پس از دیگری در حال شکستن هستند؛ از محاصره دوگانه تنگه‌ها تا نگرانی از کمبود ذخایر استراتژیک آمریکا و پایان دوران «همیشه راهکاری هست».

به گزارش اکو تحلیل از سی ان ان؛ بازار جهانی نفت در هفته‌های اخیر با وجود تمام شوک‌های ناشی از جنگ ایران، تاب‌آوری قابل‌توجهی از خود نشان داد. اما به گزارش شبکه خبری سی‌ان‌ان، این تاب‌آوری اکنون با بزرگ‌ترین تهدید خود از ابتدای جنگ مواجه شده است. نفت خام روز پنج‌شنبه برای اولین بار از ماه می (اردیبهشت) از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و قیمت بنزین در آمریکا به طور میانگین از ۴ دلار و قیمت گازوئیل از ۵.۲۰ دلار در هر گالن فراتر رفته است. هم‌زمان، بازار اوراق قرضه سیگنال می‌دهد که نگرانی از تورم در حال حاضر بیشتر از هر زمان دیگری در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ است.

پایان دوران «همیشه راهکاری هست»

هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی در RBC Capital Markets، در این باره به سی‌ان‌ان گفت: «درگیری وارد فازی به‌مراتب خطرناک‌تر شده است و می‌تواند نگاه خوش‌بینانه‌ی «بازار همیشه راهکاری پیدا می‌کند» را دگرگون کند».

در پنج ماه گذشته، مجموعه‌ای از عوامل مانع از جهش بی‌سابقه قیمت نفت شده بودند. اما به گزارش سی‌ان‌ان، هر یک از این موانع یا تضعیف شده‌اند یا به کلی از بین رفته‌اند.

۱. محاصره دوگانه؛ از تنگه هرمز تا باب‌المندب

در حالی که پیش‌تر نفت از طریق دریای سرخ وخارج از منطقه درگیری عبور می‌کرد، اکنون این جریان در دو نقطه کلیدی در حال خفه شدن است:

  • تنگه هرمز: هشدار ایران به نفتکش‌ها، بخش اعظم تردد نفت خام در این آبراه حیاتی را متوقف کرده است.

  • باب‌المندب: محاصره این تنگه توسط انصارالله یمن، خروج روزانه حدود ۵ میلیون بشکه نفت عربستان را مسدود کرده است.

بر اساس گزارش جی‌پی‌مورگان، بازار برای جبران این کمبود، حدود ۷ میلیون بشکه در روز نفت را از طریق خطوط لوله به دریای سرخ منتقل می‌کرد. اما اکنون این راهکارهای جایگزین نیز در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. عربستان می‌تواند نفت خود را از طریق کانال سوئز به مسیر شمالی هدایت کند، اما بزرگ‌ترین نفتکش‌ها به دلیل محدودیت عمق نمی‌توانند از این مسیر عبور کنند و استفاده از کشتی‌های کوچک‌تر، زمان سفر را از چهار هفته به هشت هفته افزایش می‌دهد.

۲. بحران بیمه؛ بن‌بست نفتکش‌ها در تنگه

پیش‌تر، شرکت‌های بیمه حق‌بیمه سنگینی برای عبور از تنگه هرمز دریافت می‌کردند. اما حداقل امکان دریافت پوشش بیمه وجود داشت. اکنون اما انجمن بازار لویدز (Lloyd’s Market Association) اعلام کرده است که پرداخت هرگونه عوارض به ایران، نقض تحریم‌های آمریکا محسوب می‌شود و می‌تواند منجر به ابطال کامل بیمه‌نامه یک کشتی شود.

ایران نیز اعلام کرده است که به کشتی‌هایی که بدون پرداخت عوارض (۱ تا ۲ دلار به ازای هر بشکه) قصد خروج از تنگه را داشته باشند، حمله خواهد کرد. در نتیجه، نفتکش‌ها عملاً هیچ مسیر امنی برای خروج از تنگه هرمز ندارند.

۳. روسیه؛ بازیگر جدید در بحران انرژی

دامنه بحران انرژی فراتر از غرب آسیا گسترش یافته است. حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه و پایانه خط لوله خزر در دریای سیاه، مشکل جدیدی برای بازار جهانی انرژی ایجاد کرده است. این حملات منجر به کمبود سوخت در روسیه و در نتیجه ممنوعیت صادرات دیزل توسط این کشور شد. پیش از این ممنوعیت، روسیه روزانه ۸۰۰ هزار بشکه دیزل صادر می‌کرد که معادل ۱۲ درصد از محموله‌های جهانی بود.

حملات به دریای سیاه همچنین در بدترین زمان ممکن، عرضه نفت خام را تهدید می‌کند و خطر خروج روزانه ۱.۷ میلیون بشکه نفت از بازار جهانی را ایجاد کرده است.

۴. ذخایر استراتژیک؛ در آستانه تهی شدن

مهم‌ترین تفاوت میان وضعیت فعلی و ابتدای جنگ، حجم عظیم نفت ذخیره‌شده در جهان است. بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، ذخایر نفت خام جهان که پیش از جنگ در بالاترین سطح تاریخی خود قرار داشت، طی پنج ماه گذشته ۱.۳ میلیارد بشکه کاهش یافته است.

وضعیت بحرانی ذخایر آمریکا

شاخص وضعیت فعلی
کاهش ذخیره استراتژیک نفت (SPR) از بهار ۱۱۶ میلیون بشکه
سطح فعلی SPR پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۸۳
ذخیره باقی‌مانده تا کف قانونی تنها ۶۰ میلیون بشکه
وضعیت ذخایر تجاری آمریکا نزدیک به حداقل عملیاتی

نزدیک شدن ذخایر تجاری آمریکا به حداقل عملیاتی به این معناست که از نظر فیزیکی، شرکت‌های نفتی دیگر نمی‌توانند با نیروی جاذبه، نفت را از میان خطوط لوله عبور دهند. ترامپ در ماه ژوئن (خرداد) هشدار داده بود که این وضعیت می‌تواند به یک «فاجعه اقتصادی» منجر شود.

و برخلاف ماه ژوئن که بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه نفت در جریان آتش‌بس موقت از تنگه هرمز خارج شد، اکنون تنها ۴۴ کشتی در داخل تنگه حضور دارند که این عدد پیش از امضای تفاهم نامه ۹۷ فروند بود.

۵. چین؛ ضربه‌گیر نهایی در حال تمام شدن

چین که در ماه‌های ابتدایی جنگ با ذخیره‌سازی انبوه نفت، تقاضای خود را کاهش داده بود. نمی‌تواند برای همیشه به این ذخایر اتکا کند. بر اساس تحلیل جی‌پی‌مورگان، چین حداکثر سه تا چهار ماه فرصت دارد تا واردات خود را افزایش دهد.

پیش‌بینی قیمت؛ از ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار

به گزارش سی‌ان‌ان، در حال حاضر قیمت‌ها با توجه به شرایط سخت بازار، نسبتاً پایین نگه داشته شده‌اند. زیرا «نابودی تقاضا» همچنان بر محدودیت‌های عرضه غلبه دارد. اما به گفته دان استرویون، رئیس تحقیقات نفت در گلدمن ساکس، اگر وضعیت موجود ادامه یابد، قیمت نفت می‌تواند تا ماه اکتبر (مهر) رکورد ۱۲۰ دلاری سال ۲۰۲۲ را آزمایش کند.

هلیما کرافت از RBC Capital Markets حتی پیش‌بینی خطرناک‌تری دارد: در صورت وقوع یک جنگ تمام‌عیار منطقه‌ای، نفت می‌تواند رکورد جدیدی بالای ۱۵۰ دلار در هر بشکه به ثبت برساند