قایق بزرگ دلار، ترک‌هایی که جدی می‌شوند

به گزارش اکو تحلیل این روزها هرچقدر به بانک‌های مرکزی دنیا نزدیک‌تر می‌شوی، یک زمزمه را بیشتر می‌شنوی: «شاید وقتش رسیده سبدمان را سبک‌تر کنیم.» نه اینکه یک‌شبه دلار را کنار بگذارند، نه. اما آمارها نشان می‌دهد که موشکافی روی جایگاه دلار، از یک بحث آکادمیک به یک تصمیم عملیاتی تبدیل شده است.

طبق تازه‌ترین نظرسنجی OMFIF که از بانک‌های مرکزی و صندوق‌های ثروت ملی با بیش از ۱۰ تریلیون دلار دارایی پرسیده، ۴ درصد از این نهادها رسماً اعلام کرده‌اند که طی یک تا دو سال آینده سهم دلار از سبد ذخایرشان را کم می‌کنند. شاید این عدد به ظاهر کوچک باشد، اما داستان از این قرار است: این اولین بار در سه سال اخیر است که چنین نیتی به صراحت ابراز می‌شود. قبلاً حرفش را می‌زدند، حالا نقشه‌اش را می‌کشند.

در سوی دیگر ماجرا، طلا دارد برق می‌زند. ۸۲ درصد از بانک‌های مرکزی الان در خزانه‌هایشان شمش طلا جای داده‌اند. رقمی که سال گذشته ۷۱ درصد بود. یعنی ظرف فقط یک سال، ۱۱ درصد به تعداد طلادارها اضافه شده است. این یعنی مدیران پولی دنیا حسابی به فکر پشتوانه‌ای امن‌تر از ارزهای کاغذی افتاده‌اند.

اتفاق جالب‌تر، نگاه به چندسال پیش است. اواخر دهه ۲۰۱۰، کمتر کسی جرأت داشت بگوید دلار جایگاهش لرزان شده. اما بحران‌های پی‌درپی، تحریم‌های یک‌طرفه، و البته رشد بی‌سابقه بدهی آمریکا، معادلات را عوض کرده. حالا بانک‌مرکزی‌ها ترجیح می‌دهند تخم‌مرغ‌هایشان را در سبدهای بیشتری پخش کنند؛ یورو، یوان، پوند و مهم‌تر از همه، طلا.

نکته

نکته ظریف اینجاست که این تغییرات شتابی نیست. هیچ‌کس از فردا صبح دلار را نمی‌ریزد توی سطل زباله. اما مسیر تغییر کرده و نشانه‌ها از یک تحول تدریجی اما ساختاری حکایت دارد. بانک‌های مرکزی، آن نهادهای محافظه‌کار ، وقتی شروع به تغییر ترکیب دارایی‌هایشان کنند، یعنی زنگ خطری به صدا درآمده که شنیدنش خالی از لطف نیست.
باید منتظر ماند و دید این ۴ درصد، قطره‌ای در دریاست یا سرآغاز موجی تازه.