به گزارش اکو تحلیل پروژه ملی «مهتاب» (مدیریت هوشمند تلفات انرژی برق) امروز (پنجشنبه، ۱۸ تیر) با برگزاری مانور سراسری در ۵۰۶ شهرستان کشور، وارد فاز جدیدی شد. این طرح که با هدف کاهش تلفات غیرفنی، ساماندهی شبکه توزیع و مقابله با مصارف غیرمجاز طراحی شده، تاکنون موفق به حذف ۱۸۰۰ مگاوات برق غیرمجاز از شبکه سراسری شده است.
«مهتاب» چیست؟ نگاهی به ابعاد پروژه ملی
طرح ملی «مهتاب» که از ابتدای سال ۱۴۰۵ کلید خورده، با رویکرد مدیریت هوشمند تلفات انرژی طراحی شده است. این پروژه با همکاری شرکت توانیر و شرکتهای توزیع نیروی برق در سراسر کشور اجرا میشود و اهداف کلیدی زیر را دنبال میکند:
-
کاهش تلفات غیرفنی شبکه: شناسایی و جمعآوری انشعابات غیرمجاز و کنتورهای معیوب
-
مدیریت هوشمند مصرف: کاهش ۵ درصدی تقاضای برق تا پایان تابستان
-
مقابله با مصارف غیرمجاز: برخورد با ماینرهای استخراج رمزارز، سکونتگاههای غیررسمی و باغویلاها
-
افزایش پایداری شبکه: جلوگیری از خاموشیهای ناخواسته با بهینهسازی شبکه توزیع
دستاوردهای طرح تا امروز؛ حذف ۱۸۰۰ مگاوات برق غیرمجاز
بر اساس اعلام محمد الهداد، مدیرعامل شرکت توانیر، اجرای طرح مهتاب تاکنون دستاوردهای قابلتوجهی داشته است:
| شاخص | آمار |
|---|---|
| برق غیرمجاز حذفشده از شبکه | ۱,۸۰۰ مگاوات |
| انشعابات غیرمجاز جمعآوریشده | ۱۴۸,۵۹۶ انشعاب (تبدیل به انشعابات موقت قانونی) |
| تیمهای عملیاتی در مانور سراسری | بیش از ۱,۰۰۰ تیم تخصصی |
| شهرستانهای تحت پوشش مانور | ۵۰۶ شهرستان |
| هدف کاهش تقاضای برق | ۵ درصد تا پایان تابستان |
الهداد با اشاره به اینکه «با اجرای طرح مهتاب معادل دو نیروگاه بزرگ از تلفات شبکه کم شده»، تأکید کرد: اگر مصارف غیرمجاز از شبکه حذف شوند، محدودیتی در تأمین برق پایدار نخواهیم داشت.
چالشهای پیشرو؛ ماینرها، انشعابات غیرمجاز و کنتورهای معیوب
مدیرعامل توانیر در این مراسم به سه چالش اصلی در حوزه تلفات انرژی اشاره کرد:
۱. ماینرهای استخراج رمزارز
استفاده غیرمجاز از برق یارانهای برای استخراج رمزارز، یکی از مهمترین مصادیق هدررفت انرژی است. بر اساس برآوردها، حدود سه هزار مگاوات برق بهصورت غیرمجاز توسط ماینرهای ناشناخته مصرف میشود.
۲. انشعابات غیرمجاز در سکونتگاههای غیررسمی و باغویلاها
الهداد با ابراز گلایه از برخی شرکتهای توزیع برق در خصوص نصب کنتورهای معیوب. تأکید کرد: «عقبماندگی در نصب کنتورهای هوشمند در برخی مناطق قابل پذیرش نیست و باید راستیآزمایی دقیق در این زمینه صورت گیرد.»
۳. شناسایی ۶۰ هزار انشعاب غیرمجاز
بر اساس گزارشها، تاکنون ۶۰ هزار انشعاب غیرمجاز در استان تهران شناسایی شده و ۲۸ هزار کنتور معیوب نیز در سطح کشور احصا شده است.
نقش مردم در موفقیت طرح؛ سامانه ۳۰۰۰۶۱۲۱ فعال شد
مدیرعامل توانیر از مردم درخواست کرد هرگونه موارد مشکوک به هدررفت انرژی یا انشعاب غیرمجاز را از طریق سامانه ۳۰۰۰۶۱۲۱ که از ابتدای امسال راهاندازی شده، گزارش دهند.
وی تأکید کرد: «چنانچه هموطنان مدیریت مصرف را در دستور کار خود قرار دهند. هیچگونه محدودیتی در تأمین برق نخواهیم داشت و صنعت برق نیز با بهرهگیری از تمامی ظرفیتها، از جمله افزایش تولید از طریق انرژیهای تجدیدپذیر، در کنار کاهش مصرف، شرایط بهتری نسبت به تابستان سال قبل فراهم خواهد کرد.»
تابستان ۱۴۰۵؛ بهبود محسوس نسبت به سال گذشته
الهداد با اشاره به اینکه «با اقدامات جهادی در صنعت برق، همراهی مردم و اجرای طرح ملی مهتاب، شرایط تأمین برق در تابستان امسال نسبت به سال گذشته بهبود چشمگیری داشته است». افزود: با وجود خسارتهای ناشی از تنشهای منطقهای، شبکه برق کشور از پایداری قابل قبولی برخوردار بوده و خاموشی ناشی از درگیریهای مجدد نیز رفع شده است.
با این حال، وی هشدار داد: «در روزهای آینده با افزایش دما و ورود به موج گرمای دو تا سه هفتهای، مصرف برق افزایش خواهد یافت.»
مهتاب، چراغی در مسیر کاهش تلفات انرژی
پروژه ملی مهتاب با رویکرد هوشمندسازی شبکه توزیع و مقابله با مصارف غیرمجاز، گامی اساسی در جهت کاهش تلفات غیرفنی و مدیریت بهینه مصرف انرژی در کشور محسوب میشود.
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| نام پروژه | مهتاب (مدیریت هوشمند تلفات انرژی برق) |
| تاریخ آغاز | ابتدای سال ۱۴۰۵ |
| تعداد شهرستانهای تحت پوشش | ۵۰۶ شهرستان |
| برق غیرمجاز حذفشده | ۱,۸۰۰ مگاوات |
| انشعابات غیرمجاز جمعآوریشده | ۱۴۸,۵۹۶ انشعاب |
| هدف کاهش مصرف | ۵ درصد تا پایان تابستان |
| سامانه گزارش تخلف | ۳۰۰۰۶۱۲۱ |
با ادامه این روند و همراهی مردم، انتظار میرود صنعت برق کشور بتواند تابستان ۱۴۰۵ را با کمترین چالش پشت سر بگذارد و گام بلندی در مسیر مدیریت هوشمند انرژی بردارد.































Saturday, 11 July , 2026